Πολιτικές αντίδρασης στην οικονομική κρίση

0

Vasiliadis photoΔιανύουμε ήδη τον έβδομο χρόνο που η χώρα μας παλεύει να αποκαταστήσει μια δημοσιονομική σταθερότητα κυρίως μέσω πολιτικών αύξησης της φορολογίας και λιγότερο διαρθρωτικών αλλαγών στην οικονομική διακυβέρνηση και λειτουργία. Η τακτική αυτή έχει οδηγήσει σε διαδοχικές χρονιές οικονομικής ύφεσης με πολλαπλές αρνητικές συνέπειες για το σύνολο του πληθυσμού τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε περιφερειακό/τοπικό.

Σε αυτό το πλαίσιο αναφοράς ταυτόχρονα με την εθνική πολιτική αντιμετώπισης των επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης, και σε τοπικό/περιφερειακό επίπεδο υπήρξαν ή έπρεπε να υπάρξουν ανάλογες πρωτοβουλίες. Καταρχήν, προκειμένου να σχεδιαστεί μια ολοκληρωμένη μορφή αντίδρασης και αντίστασης στην οικονομική κρίση, οι διαμορφωτές πολιτικής θα έπρεπε να λάβουν υπόψη τους τα παρακάτω τέσσερα (4) στοιχεία: α) το βαθμό επίδρασης της υπό εξέταση γεωγραφικής περιοχής στην οικονομική ύφεση, β) την ταχύτητα και το βαθμό ανάκαμψης από την ύφεση, γ) το βαθμό επαναπροσδιορισμού και προσαρμοστικότητας της περιφερειακής/τοπικής οικονομίας ως απάντηση στην οικονομική κρίση, δ) το μέγεθος οικονομικής ανάκαμψης σε σχέση με τους προ κρίσης οικονομικούς δείκτες.

Όμως, η πιθανή αντίδραση της περιφερειακής/τοπικής οικονομίας στην κρίση είναι μια πολύπλευρη διαδικασία η οποία μπορεί να περιλαμβάνει τέσσερα βήματα: α) την ευαισθησία των επιχειρήσεων, βιομηχανιών και εργαζομένων που δραστηριοποιούνται στην περιοχή απέναντι στην οικονομική κρίση, β) την αντίσταση αυτών στην οικονομική κρίση, γ) την ικανότητα αυτών να προχωρήσουν στις απαραίτητες αλλαγές ώστε να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες που θα τους επιτρέψει να επανακάμψουν, και δ) το βαθμό και τη φύση της ανάκαμψης από την κρίση.

Στην περίπτωση μας έχουμε να κάνουμε με το χειρότερο δυνατό σενάριο οικονομικής κρίσης, τόσο από άποψη χρονικής διάρκειας (τουλάχιστον επτά χρόνια) όσο και μεγέθους αφού το συνολικό ΑΕΠ της χώρας έχει μειωθεί περίπου κατά 25% από το 2010. Επιπλέον, θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι οι όποιες πολιτικές αντιμετώπισης της οικονομικής κρίσης έχουν υπαγορευτεί κυρίως από την Κεντρική Κυβέρνηση, και δευτερευόντως από τις περιφερειακές/τοπικές αρχές, λόγω των περιορισμένων οικονομικών και διοικητικών αρμοδιοτήτων/δυνατοτήτων των τελευταίων σε αυτό το θέμα.

Έτσι, μία ένδειξη του βαθμού επίδρασης της οικονομικής κρίσης στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας φαίνεται απότο βαθμό μεταβολής του δείκτη απασχόλησης στην περιοχή μας κατά την τρέχουσα οικονομική κρίση. Σύμφωνα με στοιχεία από την Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία (Eurostat) το 2010 οι απασχολούμενοι στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας ήταν 258,5 χιλιάδες (ή 57,3%) ενώ το 2015 ο αριθμός τους είχε πέσει στους 203,7 χιλιάδες (47,7%). Αντίστοιχα ο εθνικός μέσος όρος για το έτος 2010 ήταν 4.306,4 χιλιάδες (59,1%), ενώ το 2015 είχε πέσει στους 3.548,0 χιλιάδες (50,8%). Παρατηρούμε δηλαδή ότι η περιοχή μας δεν διαφοροποιήθηκε από την εθνική τάση, ενώ θα τολμούσαμε να πούμε ότι η απόδοση της ήταν και ελαφρώς χειρότερη.

Χρειάζονται φυσικά περισσότερα στοιχεία και συγκριτικοί δείκτες προκειμένου να διαμορφώσουμε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα σε τοπικό/περιφερειακό επίπεδο, όπως η διάρθρωση της οικονομικής δραστηριότητας σε περιφερειακό/τοπικό επίπεδο (δηλ. οικονομική και τομεακή εξειδίκευση) των απασχολουμένων. Και αυτό επειδή, όπως θα ανέμενε κάποιος, μια διαφοροποιημένη οικονομική δραστηριότητα συνεπάγεται και μεγαλύτερη τοπική/περιφερειακή δυνατότητα αντίστασης στην οικονομική κρίση σε σύγκριση με μια πιο εξειδικευμένη οικονομία. Επιπρόσθετα, όσο περισσότερο η οικονομική διάρθρωση μιας περιοχής κυριαρχείται από επαγγελματικές δραστηριότητες οι οποίες σε εθνικό επίπεδο είναι περισσότερο (ή λιγότερο) ανθεκτικές στην κρίση (π.χ. τουρισμός), τόσο περισσότερο (ή λιγότερο) ανθεκτική θα είναι και η περιοχή αυτή στην ύφεση σε σύγκριση με την εθνική οικονομία.

Όμως το γεγονός ότι η ψαλίδα απασχόλησης σε περιφερειακό/τοπικό επίπεδο έχει ελαφρώς ανοίξει σε βάρος της περιοχής μας, σε σχέση με τον εθνικό μέσο όρο σημαίνει ότι η οικονομική δραστηριότητα της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας επηρεάζεται σημαντικά από την εθνική τάση, οποιαδήποτε και εάν είναι αυτή κάθε φορά. Είναι επομένως απόλυτη ανάγκη να ασκηθούν εκείνες οι πολιτικές που θα οδηγήσουν την τοπική οικονομία προς την απόκτηση μιας μεγαλύτερης «αυτονομίας», γεγονός που θα της επιτρέψει να ανταποκρίνεται καλύτερα σε περιόδους οικονομικής ύφεσης, αλλά και να αναπτύσσεται ταχύτερα σε περιόδους οικονομικής ανάπτυξης.

Leave A Reply