Πάτρα 2006: Το παρόν και το παρελθόν των πολιτιστικών υποδομών

0

 Πάτρα Πολιτιστική Πρωτεύουσα 2006, συνολικός προϋπολογισμός 26.250.000 ευρώ.  Απολογισμός: 296 παραστάσεις, 22 εικαστικές εκθέσεις, 10 εκδηλώσεις ανοιχτού χώρου. Διατέθηκαν 100.000 εισιτήρια και εκτιμάται ότι πέρασαν από τις παραστάσεις 400.00 άνθρωποι – συμπεριλαμβανομένης της Καρναβαλικής περιόδου..

Πάτρα 2016, δέκα χρόνια μετά, δεν υπάρχουν εμφανή σημάδια στην πόλη ότι μια δεκαετία πριν είχε διατελέσει Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης. Γεγονός είναι ότι άφησε πίσω της πολιτιστικές υποδομές, οι περισσότερες από τις οποίες συνέχισαν να υπάρχουν, εξυπηρετώντας άλλες ανάγκες της καθηερινότητας ή ακόμη της επιχειρηματικής ζωής.

Ο μόνος νέος πολιτιστικός χώρος που απέκτησε  η Πάτρα  είναι το προκάτ «Εργοστάσιο Τέχνης», χωρητικότητας 820 ατόμων, το οποίο στο μεταξύ «χτυπήθηκε» από τον Εγκέλαδο και κρίθηκε σεισμόπληκτο από το  2008, οπότε η τύχη του  ήταν χειρότερη απ’ ότι θα περίμενε κανείς. Εγκαταλείφθηκε, λεηλατήθηκε, απαξιώθηκε. Από τότε, έχει χρησιμοποιηθεί μία φορά και άλλη μία, συμβολικά ο περιβάλλον χώρος του.

Οι υπόλοιπες υποδομές της πόλης που αξιοποίησε η Πολιτιστική ήταν κυρίως αναπλάσεις προσόψεων ή εσωτερικές ανακαινίσεις υφιστάμενων κτισμάτων με αρχιτεκτονική αξία.

Το υπουργείο Πολιτισμού χρειάστηκε να χρηματοδοτήσει το Δήμο Πατρέων  με  5 εκατ. ευρώ επιπλέον για την έγκαιρη ολοκλήρωση των έργων υποδομής. Έτσι, όλα ήταν στην ώρα τους έτοιμα για να ξεδιπλωθεί μέσα στο χρόνο η διοργάνωση.

Ενίσχυση υποδομών

Η πολιτιστική πρωτεύουσα συνέβαλε άμεσα ή έμμεσα στην αναμόρφωση και ανακατασκευή 15 διαφορετικών πολιτιστικών  υποδομών  της  πόλης, ώστε να στεγαστούν μεγάλος αριθμός εκδηλώσεων.

Η Πάτρα απέκτησε συνολικά 7 νέους πολιτιστικούς χώρους ως απόρροια της  Πολιτιστικής. Αυτοί ήταν το Εργοστάσιο Τέχνης, Εκθεσιακό χώρος Λαδόπουλου,  Παλαιό Πτωχοκομείο, Μύλοι Αγίου Γεωργίου, Σταφυδαποθήκες

Μπάρρυ, Θέατρο Λιθογραφείον, Πολυχώρος Πολιτεία.

Εκτός από τους επτά νέους χώρους που δημιουργήθηκαν, άλλοι  20 κλειστοί χώροι αναμορφώθηκαν ή

ανακαινίστηκαν. Επίσης, 10 ανοιχτοί χώροι  όπως κεντρικές ή περιφερειακές πλατείες αναμορφώθηκαν. Πολιτιστικά δρώμενα ξετυλίχτηκαν στην Πλατεία Γεωργίου, στον πεζόδρομο Αγίου Νικολάου, στο  Μόλο Αγίου Νικολάου σε κεντρικούς δρόμους της πόλης, στην  πλατεία Ελευθερίας.

 

Οι χώροι που φιλοξένησαν αντίστοιχα πολιτιστικές εκδηλώσεις το 2006, ήταν:

 

Χώροι                              Αριθμός εκδηλώσεων

 

Θέατρο Απόλλων                            6

Θέατρο Επίκεντρο                         5

Εργοστάσιο Τέχνης                      21

Παλαιό Πτωχοκομείο                  17

Παλαιό Αρσάκειο                          14

Μύλοι Αγίου Γεωργίου                 4

Σταφυδαποθήκες

Μπάρρυ                                            1

Κινηματοθέατρο

Village Cinemas Πάνθεον            4

Ρωμαϊκό Ωδείο                                15

Θέατρο Λιθογραφείον                    1

Εκθεσιακός χώρος Λαδόπουλου   5

Δημοτική Πινακοθήκη                    1

Κτίριο Μαραγκόπουλου                 4

Πολυχώρος Πολιτεία                      2

Πολυχώρος Ιντεάλ                           1

Πολύεδρο                                           4

Βυρσοδεψείον                                    1

Αγγλικανική Εκκλησία                     1

Καθολικός Ιερός Ναός Αγίου Ανδρέα           2

Ιερός Ναός Αγίου Ανδρέα                                 1

Αχαΐα Κλάους                                                       3

Συνεδριακό κέντρο

ΑΤΕΙ Πατρών                                                     2

Συνεδριακό και Πολιτιστικό κέντρο Πανεπιστημίου Πατρών            7

Παλαιά Δημοτικά Λουτρά

Αγορά Αργύρη

 

Αποτίμηση

«Η απονομή του τίτλου της Ευρωπαϊκής Πολιτιστικής Πρωτεύουσας στην πόλη της Πάτρας το 2006 αποτέλεσε μία σημαντική ευκαιρία για την ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό του πολιτιστικού και επιχειρηματικού τομέα της πόλης. Το κύριο πολιτιστικό πρόγραμμα της πόλης ξεκίνησε επισήμως με την τελετή εγκαινίων της έκθεσης «Λεονάρντο Ντα Βίντσι: Εφευρέτης και Επιστήμονας». Η έκθεση φιλοξενήθηκε αργότερα και σε άλλες ελληνικές πόλεις. Η πληρότητα και η ποιότητα του πολιτιστικού προγράμματος ενίσχυσαν τη διεθνή φήμη της πόλης. Το εθελοντικό ενδιαφέρον από την πλευρά των πολιτών της Πάτρας ήταν τόσο μεγάλο που προκάλεσε το θαυμασμό ολόκληρης της Ευρώπης» διαβάζει κανείς στην επίσημη σελίδα του θεσμού και διαπιστώνει τη θετική έκβαση του θεσμού, ο οποίος, είναι αλήθεια ότι άφησε παρακαταθήκες σε ό,τι αφορά το πολιτισμικό δυναμικό της πόλης.

Σε ό,τι αφορά τις υποδομές ωστόσο το βασικό συμπέρασμα είναι ότι δεν αξιοποιήθηκαν όσο θα περίμενε κανείς, ούτε εξασφαλίστηκε ποτέ η βιωσιμότητά τους κατά το σχεδιασμό.

Ειδικότερα

  • Εργοστάσιο Τέχνης, πολυχώρος Λαδόπουλου και Μύλοι Αγίου Γεωργίου, έπαψαν να λειτουργούν αμέσως μετά την Πολιτιστική Πρωτεύουσα. Οι δύο πρώτοι ανήκουν στο Δήμο, ο τρίτος στο υπεραστικό ΚΤΕΛ Αχαϊας, που σχεδιάζει να μεταφέρει εκεί το σταθμό των υπεραστικών λεωφορείων.
  • Πτωχοκομείο και Μέγαρο Μαραγκόπουλου. Πρόκειται για χώρους που ανήκουν σε ιδιώτες.  Λειτούργησαν μετά την Πολιτιστική με χρήσεις εντελώς διαφορετικές. Το Πτωχοκομείο, με ξηλωμένες πλέον τις κερκίδες,  ως μπυραρία – κέντρο διασκέδασης, μουσικο-θεατρική σκηνή, σήμερα και το Μέγαρο Μαραγκόπουλου ως εμπορικό  κατάστημα ηλεκτρονικών ειδών, αλλά τα τελευταία χρόνια πλέον είναι αναξιοποίητο.
  • Συνεδριακός χώρος ΟΛΠΑ στο  βόρειο λιμάνι συνέχισε να λειτουργεί αρχικά ως χώρος υπηρεσιών, συνεδρίων  και περιστασιακών εκθέσεων, αλλά τα τελευταία χρόνια στεγάζει το  ΚΕΠ του Δήμου Πατρέων.
  • Δύο  χώροι η Αγγλικανική Εκκλησία και το Σκαγιοπούλειο που ανήκουν σε άλλους φορείς, χρησιμοποιούνται σπάνια για εκδηλώσεις και κυρίως αποτελούν εκθεσιακούς χώρους.
  • Θέατρο «Επίκεντρο», έπειτα από πολυετή αδράνεια,  λειτουργεί τα τελευταία χρόνια ως θεατρική σκηνή  και πολυχώρος εκδηλώσεων από ιδιωτικό φορέα.
  • Δημοτικό Θέατρο «Απόλλων», το κόσμημα της πόλης,  εξακολουθεί να φιλοξενεί μεγάλες παραστάσεις, αλλά και εκδηλώσεις λόγου,
  • Πρώην Αρσάκειο, ανήκει στο Δήμο, παραχωρείται σε νεολαιίστικες οργανώσεις για φεστιβάλ, προσφέρει ευκαιριακά τις …υπηρεσίες του, ανάλογα με τις ανάγκες της πόλης και όχι απαραίτητα στο χώρο του πολιτισμού. Είναι περιζήτητο για τη διενέργεια εκλογικών διαδικασιών κομμάτων και άλλων φορέων, εξαιτίας των «τμημάτων» που διαθέτει, ενώ έχει αποτελέσει ως και υπνωτήριο για αστέγους τις κρύες νύχτες του χειμώνα
  • Τρεις αρχαιολογικοί χώροι Ρωμαϊκό Ωδείο, Κάστρο – ελαιώνας,  Κάστρο Ρίου εξακολουθούν  να λειτουργούν υπό το καθεστώς του υπουργείου Πολιτισμού, με τους περιορισμούς που επιβάλει το ΚΑΣ ως προς το είδος των εκδηλώσεων που μπορούν να φιλοξενήσουν.
  • Σταφιδαποθήκες Μπάρι, ιδιοκτησία του Δήμου. Βρήκε στέγη εκεί το ΔΗΠΕΘΕ
  • Θεατράκι Γερμανού που επίσης ανήκει στο Δήμο παραχωρείται σε φορείς για εκδηλώσεις κυρίως κινηματογραφικές προβολές και παραστάσεις καραγκιόζη.  Τα καλοκαίρια των τελευταίων χρόνων γίνονται κινηματογραφικές προβολές με ελεύθερη είσοδο για το κοινό, πρωτοβουλία που ανήκει στην ΚΝΕ.
  • Αγορά Αργύρη,  ανήκει στο Δήμο Πατρέων λειτουργεί ως χώρος εκδηλώσεων και εκθέσεων, ενώ ένα μέρος του ακινήτου μισθώνεται σε επιχειρήσεις εστίασης.
  • Παλαιά Λουτρά,  ανακαινισμένος χώρος ιδιοκτησίας του Δήμου Πατρέων που φιλοξενεί αρκετές εικαστικές εκθέσεις ετησίως.
  • Λιθογραφείο, μικρή θεατρική σκηνή που τα τελευταία χρόνια λειτουργεί σε μόνιμη βάση.
  • Το συγκρότημα κτηρίων που δημιουργήθηκε με την ανακατασκευή μέρους του συγκροτήματος του πρώην εργοστασίου Λαδόπουλου, χρησιμοποιήθηκε ως διοικητική έδρα της Πολιτιστικής, μετά το πέρας της διοργάνωσης αποδόθηκε στο Δήμο Πατρέων για τη στέγαση υπηρεσιών του.

 

Ελπιδοφόρο μέλλον για Εργοστάσιο Τέχνης , κτίριο Λαδόπουλου και παλαιό Αρσάκειο

12 katoΈνα από τα μεγαλύτερα …βάρη της Πολιτιστικής που κληρονόμησε ο Δήμος Πατρέων από  το 2006, είναι το Εργοστάσιο Τέχνης που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί κτίριο – φάντασμα, αφού επισήμως ποτέ δεν παραδόθηκε, ποτέ δεν παραλήφθηκε. «Ήταν ένα είδος προμήθειας, σαν να αγοράζουμε …πατάτες,  και όχι κατασκευής, με αποτέλεσμα να προκύπτουν ζητήματα τυπικής φύσεως» σχολίασε στον Σ.Ε ο αντιδήμαρχος Χρήστος Κορδάς , αποσαφηνίζοντας ωστόσο ότι αρμόδιος για την τότε διαδικασία που ακολουθήθηκε ήταν ο Φορέας της Πολιτιστικής, χωρίς να έχει ανάμιξη ο Δήμος.

Το Εργοστάσιο Τέχνης είναι ένα προκατασκευασμένο θέατρο στο χώρο του Λαδόπουλου. Πρόκειται για  οικοδόμημα 1980 τ.μ. από μέταλλο και γυψοσανίδα, με εξαιρετικά χαρακτικά. Διαθέτει σκηνή 13Χ16 (αρκετά μεγάλη) και μπορεί να φιλοξενήσει 880 θεατές και 400 καλλιτέχνες.  Διαθέτει 5 εισόδους, 14 τουαλέτες για το κοινό, και κλιματισμό τελευταίας τεχνολογίας. Επίσης, μεγάλα καμαρίνια με ντους και μόνιτορ. Το κόστος κατασκευής του έφτασε τα 1,5 εκατ. ευρώ.

Το Εργοστάσιο Τέχνης «λαβώθηκε» δύο χρόνια μετά την Πολιτιστική, από το σεισμό του 2008, με αποτέλεσμα τα προβλήματα να πολλαπλασιαστούν και το κτίριο να εγκαταλειφθεί. Για χρόνια παραμένει στα …αζήτητα και δέκα χρόνια μετά την κατασκευή του  για πρώτη φορά ανοίγει η συζήτηση για αποκατάσταση και λειτουργία του. «Η απόφαση μας είναι να το φτιάξουμε.  Αντιμετωπίζουμε κατ αρχήν τα τυπικά ζητήματα και στη συνέχεια προχωράμε σε εκπόνηση μελέτης για  την αποκατάσταση, δεδομένου ότι έχει υποστεί βανδαλισμούς» ανέφερε ο κ. Κορδάς . Πρόσθεσε ότι οι εργασίες θα εκτελεστούν με πόρους του Δήμου κι εκτίμησε ότι πιθανότατα του χρόνου ο χώρος θα είναι χρηστικός.

Αντιθέτως ο περίφημος εκθεσιακός χώρος στο Λαδόπουλο που φιλοξένησε την έκθεση Da Vinci, δεν είναι πλέον καν λειτουργικός.  Αλλά για τη Δημοτική Αρχή ο στόχος είναι άλλος. Δεν αρκείται στην αποκατάσταση του συγκεκριμένου χώρου, αλλά επιδιώκει να ανακαινίσει το μεγαλύτερο δυνατό τμήμα από το τεράστιο και εγκαταλελειμμένο σήμερα συγκρότημα της πρώην Χαρτοβιομηχανίας Λαδοπούλου.

«Μας απασχολεί γιατί πρόκειται για ένα μεγάλο συγκρότημα που θα πρέπει να αξιοποιηθεί με τον καλύτερο δυνατό τρόπο» σχολίασε ο αρμόδιος αντιδήμαρχος και αποκάλυψε  ότι η Δημοτική Αρχή βρίσκεται σε ανοικτή συζήτηση με την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος. Η πρόταση είναι να αναλάβει η Περιφέρεια το συγκρότημα ή τμήμα αυτού, όσο χρειάζεται για να στεγάσει τις υπηρεσίες της, να προχωρήσει σε ανακαίνιση και να μεταστεγαστεί σε δημοτικό χώρο.

Εφόσον υπάρξει  συμφωνία το συγκρότημα που προσέφερε μέρος των εγκαταστάσεων του στις υπηρεσίες της Πολιτιστικής, συζητείται  να αποτελέσει έφρα της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδος με συγκεντρωμένες εκεί όλες τις υπηρεσίες.

Παράλληλα ένα ακόμη κτιριακό  συγκρότημα – φιλέτο για την πόλη δρομολογείται για να αλλάξει προσανατολισμό. Στο παλαιό Αρσάκειο η Δημοτική αρχή σκέφτεται να μετακινήσει τις κεντρικές υπηρεσίες του Δήμου.  «Αυτός είναι ο στόχος μας, θα το εντάξουμε στο ΕΣΠΑ κι εφόσον εξασφαλίσουμε χρηματοδότηση, θα προχωρήσουμε» κατέλεξε ο κ. Κορδάς.

Από τα παραπάνω προκύπτει ότι η «σημαία» της Πολιτιστικής, το Εργοστάσιο Τέχνης επιτέλους δρομολογείται ώστε να αποκατασταθεί και να προστεθεί στις πολιτιστικές υποδομές της πόλης, ενώ δύο σημαντικά συγκροτήματα,  ως προς τη θέση και τον όγκο τους,   ο προσανατολισμός που υπάρχει είναι να …παραδοθούν στον τομέα των υπηρεσιών.

 

 

Leave A Reply