Άμεσες Ξένες Επενδύσεις και η Ελλάδα της Οικονομικής Κρίσης

0

Την προηγούVasiliadis photoμενη εβδομάδα η εταιρεία συμβούλων Ernst & Young (E&Y) εξέδωσε δελτίο τύπου σχετικά με την πορεία των Άμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΑΞΕ) στην Ευρώπη και την απογοητευτική απόδοση της Ελλάδας κατά το έτος 2015. Ειδικότερα, η E&Y επεσήμανε ότι σε μια χρονιά όπου οι ΑΞΕ στην Ευρώπη κινήθηκαν σε ιστορικά υψηλά καταγράφοντας αύξηση 14% σε ετήσια βάση που οδήγησαν στη δημιουργία 217.666 νέων θέσεων εργασίας, η Ελλάδα βρίσκεται στις τελευταίες θέσεις της λίστας με τις πιο ελκυστικές χώρες στην προσέλκυση ΑΞΕ.

Παρόλο που μεθοδολογικά η έρευνα της E&Y δεν καλύπτει το πλήρες εύρος των επενδύσεων που θα χαρακτηρίζαμε ως ΑΞΕ, παρά μόνο εκείνες τις επενδύσεις που οδηγούν στη δημιουργία νέων εγκαταστάσεων και νέων θέσεων εργασίας, παρόλα αυτά τα συμπεράσματα της είναι ενδεικτικά της δύσκολης θέσης που βρίσκεται η Ελλάδα, αφού αυτά επιβεβαιώνονται και από τα στοιχεία άλλων εθνικών ιδρυμάτων και διεθνών οργανισμών. Χαρακτηριστικά αναφέρω την Τράπεζα της Ελλάδος όπου για το 2015, σύμφωνα με τα στοιχεία που εξέδωσε, στην Ελλάδα είχαμε το φαινόμενο της απο- επένδυσης αφού οι καθαρές εισροές ΑΞΕ μειώθηκαν κατά 261,4 εκ. ευρώ. Σύμφωνα με το Enterprise Greece (δηλ. τον Ελληνικό φορέα υπεύθυνο για την προσέλκυση ΑΞΕ στη χώρα μας) κύριες αιτίες αυτής της αρνητικής εξέλιξης υπήρξαν οι περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων (capital controls) και η γενικότερη οικονομική και πολιτική αστάθεια κατά το έτος αυτό. Επιπλέον, σύμφωνα με το Συνέδριο των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD) η κατάσταση για την Ελλάδα ήταν ακόμα χειρότερη αφού η ΑΞΕ μειώθηκαν κατά 289 εκ. ευρώ.

Σε μια περίοδο συνεπώς που η προσέλκυση ΑΞΕ θα έπρεπε να είναι πρώτη προτεραιότητα της πολιτείας ως ένα εργαλείο ανάκαμψης της οικονομίας, μείωσης της ανεργίας και αύξησης των εσόδων, η Ελλάδα για πρώτη φορά παρουσιάζει χαρακτηριστικά αποεπένδυσης και σε αυτό τον τομέα.

Σύμφωνα με τη θεωρία, οι ΑΞΕ έχει διαπιστωθεί ότι συνεισφέρουν σημαντικά στην οικονομική ανάπτυξη μιας χώρας και αυτό γιατί συνδέονται άμεσα με το ρυθμό ανάπτυξης, ενώ επιπρόσθετα προσφέρουν στη χώρα υποδοχής μη κερδοσκοπικά κεφάλαια. Για τη χώρα μας ειδικότερα, σύμφωνα με το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους της Βουλής των Ελλήνων προαπαιτούμενο για την ανάπτυξη είναι οι νέες επενδύσεις (με κρίσιμο ρόλο αυτό των ΑΞΕ) οι οποίες «θα προέλθουν κυρίως από τον ιδιωτικό τομέα, αφού ο δημόσιος έχει πλέον σαφή όρια».

Γιατί όμως η Ελλάδα έχει βρεθεί σε αυτή τη δεινή θέση και σε αυτό τον τομέα; Με την έναρξη της οικονομικής κρίσης οι πολιτικές επιλογές που υιοθετήθηκαν για την αντιμετώπιση της δημιούργησαν ακραίες συνθήκες πολιτικής και οικονομικής ανασφάλειας τόσο στους εγχώριους όσο και στους ξένους επενδυτές. Η χώρα μας κατά τα τελευταία έξι χρόνια δεν προχώρησε στις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις (παρά μόνο αποσπασματικά) και στην υιοθέτηση σταθερών πολιτικών σε κρίσιμους τομείς που επηρεάζουν την προσέλκυση ΑΞΕ, όπως η γραφειοκρατία στη δημόσια διοίκηση, η περιβαλλοντική νομοθεσία, η υιοθέτηση ενός σταθερού φορολογικού πλαισίου (με χαμηλούς φορολογικούς συντελεστές, τουλάχιστον για τις νέες επενδύσεις) και η βελτίωση των υποδομών για να αναφέρω μόνο μερικές αιτίες. Σε αυτές όμως θα πρέπει να προστεθούν επιπλέον αδυναμίες που παρουσιάζει η χώρα μας και έχουν να κάνουν με το μικρό μέγεθος της αγοράς που διαθέτει (για αυτό και η στόχευση μας πρέπει να είναι κυρίως προς ΑΞΕ εξαγωγικού χαρακτήρα), η γεωγραφική της θέση, η γλώσσα και η ποιότητα ζωής στις Ελληνικές πόλεις που αποτρέπουν τις μεγάλες μητρικές εταιρείες ξένων επιχειρήσεων να αποφασίσουν την εγκατάσταση μονάδων τους στην Ελλάδα.

Στις παραπάνω δύο κατηγορίες αντικινήτρων θα πρέπει να προσθέσουμε πλέον και τα νέα δεδομένα που προέκυψαν από την προσπάθεια επίλυσης της οικονομικής κρίσης κατά τα τελευταία έξι χρόνια που είναι η επιβολή των περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων (capital controls), η διστακτικότητα στις ιδιωτικοποιήσεις, οι εκκρεμότητες με τις Ελληνικές τράπεζες (όπως π.χ. τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια), το ασφαλιστικό και η ενέργεια, και πάνω από όλα η εκκρεμότητα που παραμένει με τη ρύθμιση του χρέους.

Παρά την ζοφερή εικόνα που περιγράψαμε παραπάνω υπάρχουν και ενθαρρυντικά στοιχεία που μας κάνουν να ελπίζουμε σε μια αντιστροφή της αρνητικής αυτής κατάστασης, με την προϋπόθεση φυσικά να γίνει κοινός τόπος και προτεραιότητα όλων των υπευθύνων στις διάφορες βαθμίδες διοίκησης η προσέλκυση ΑΞΕ. Τα ενθαρρυντικά αυτά στοιχεία έχουν να κάνουν με το γεγονός ότι η Ευρώπη παραμένει ο πιο σημαντικός προορισμός ΑΞΕ σε παγκόσμιο επίπεδο και επίσης ότι η πρόσφατη ολοκλήρωση της αξιολόγησης αφήνει την ελπίδα να υπάρξει μια περίοδος πολιτικής και οικονομικής σταθερότητας που θα επιτρέψει στην Κυβέρνηση να εισαγάγει γρήγορα τις απαραίτητες νομοθετικές πρωτοβουλίες που θα διαμορφώσουν ένα νέο πιο ελκυστικό επενδυτικό περιβάλλον για την προσέλκυση ΑΞΕ στη χώρα μας.

 

Λαυρέντιος Βασιλειάδης

Leave A Reply