Brexit: Τα Πρώτα Συμπεράσματα

0

Vasiliadis photoΈχουν περάσει ελάχιστες ημέρες από τη στιγμή που ολοκληρώθηκε το δημοψήφισμα στο Ηνωμένο Βασίλειο με το αποτέλεσμα να είναι υπέρ της εξόδου από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρόκειται για ένα αποτέλεσμα, αντίθετο με τη μέχρι σήμερα «ορθόδοξη οδό» αφού συνεπάγεται γεωπολιτικές αλλαγές στη δομή και τις σχέσεις συνεχούς οικονομικής, πολιτικής και στρατιωτικής εμβάθυνσης που αναπτύσσονταν από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου ως και τις ημέρες μας εντός του λεγόμενου Δυτικού κόσμου. Είναι αξιοσημείωτο, αν και αναμενόμενο για την εποχή που ζούμε, πως σχεδόν το σύνολο των πολιτικών κομμάτων, αλλά και «πολιτικών προσωπικοτήτων» σε όλο τον κόσμο έσπευσαν να εκμεταλλευτούν πολιτικά το γεγονός αυτό ερμηνεύοντας το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος, τόσο ως προς την αιτία του όσο και προς το τι μέλλει γενέσθαι για την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο, κατά το δοκούν και κυρίως ως δικαίωση των θέσεων και προειδοποιήσεων τους. Ως επί το πλείστον οι θέσεις αυτές περιέχουν καταστροφολογικά σενάρια (για την Ε.Ε., το Ηνωμένο Βασίλειο και πολλές φορές για το σύνολο του Δυτικού Κόσμου) ανάλογα με τις πολιτικές πεποιθήσεις αυτών που τις εκφράζουν, τονίζοντας ως επίλογο γιατί πρέπει να υπάρξει αλλαγή σύμφωνα με τις θέσεις που πρεσβεύουν.

Ας δούμε όμως επιγραμματικά κάποια βασικά στοιχεία της νέας αυτής κατάστασης, που όμως λόγω της πολυπλοκότητας της και αυτών που διακυβεύονται, θεωρώ ότι στο τέλος θα υπάρξει μια ισορροπία προς όφελος όλων των εμπλεκομένων μερών.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος δημιούργησε αμέσως πολιτική κρίση που όμοια της έχει να συμβεί από τις ημέρες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου σύμφωνα με πολλούς αναλυτές. Καταρχήν στην Κυβέρνηση με την παραίτηση του πρωθυπουργού D. Cameron, η οποία θα γίνει τον Οκτώβριο και μέχρι τότε δεν θα κινήσει τις διαδικασίες αποχώρησης από την Ε.Ε.. Πολλοί υποστηρίζουν ότι το χρονικό αυτό κενό ευνοεί το Ηνωμένο Βασίλειο αφού μέχρι το σχηματισμό της νέας Κυβέρνησης δίνεται στο Λονδίνο ο απαραίτητος χρόνος να προετοιμαστεί για τις διαπραγματεύσεις αναζητώντας ταυτόχρονα και τις κατάλληλες συμμαχίες.  Ταυτόχρονα όμως και το κόμμα των Εργατικών αντιμετωπίζει κρίση ηγεσίας.

Η Σκωτία αντιδρά δυναμικά ενάντια στο αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος απειλώντας να διεξάγει πάλι ένα δεύτερο δημοψήφισμα απόσχισης από το Ηνωμένο Βασίλειο προκειμένου κατόπιν να ενταχθεί η ίδια στην Ε.Ε. Αντίδραση επίσης είχαμε και από τη Β. Ιρλανδία, όπου η ειρηνευτική συμφωνία φαίνεται να κινδυνεύει. Σε επίπεδο κοινωνίας, δυστυχώς, έχουν αρχίσει να σημειώνονται ρατσιστικές επιθέσεις εναντίων μεταναστών, ενώ έντονος είναι ο προβληματισμός στη μεσαία τάξη σχετικά με το που οδεύει οικονομικά και πολιτικά η χώρα τους. Γενικά ο μεγαλύτερος κίνδυνος που έχει να αντιμετωπίσει το Ηνωμένο Βασίλειο το επόμενο διάστημα είναι αυτός της αβεβαιότητας.

Η Ε.Ε. δια των κύριων εκπροσώπων της δεν φάνηκε να αιφνιδιάζεται, παρά την απογοήτευση της για το αποτέλεσμα, ζητώντας την άμεση έναρξη της διαδικασίας προκειμένου να λάβει τέλος μια χρόνια προβληματική σχέση. Επιπλέον, σε μια κίνηση τόσο ουσίας, όσο και εντυπωσιασμού, συναντήθηκαν άμεσα οι Υπουργοί Εξωτερικών των έξι ιδρυτικών μελών του ευρωπαϊκού οικοδομήματος μεταφέροντας το μήνυμα ότι η Ε.Ε. παραμένει ένας συμπαγής θεσμός έτοιμος να κοιτάξει μπροστά και να προασπίσει τα συμφέροντα του.

Οι διαπραγματεύσεις πρόκειται να είναι δύσκολες και πολύπλοκες, αφού θα πρέπει να ικανοποιηθούν και να συμφωνήσουν ως προς τα αποτελέσματα των συζητήσεων τόσο η Ε. Ε. ως σύνολο, όσο και τα Κράτη Μέλη ξεχωριστά τα οποία διατηρούν δικαίωμα βέτο, αλλά και της υποχρέωσης έγκρισης της τελικής συμφωνίας από τα Κοινοβούλια τους.

Ήδη οι κύριοι παίχτες έχουν αρχίσει να τοποθετούνται για την έναρξη των διαπραγματεύσεων, όποτε και αν αυτές ξεκινήσουν. Σε αυτό το «σκάκι» ουσίας και εντυπώσεων που πρόκειται να δούμε το Ηνωμένο Βασίλειο φαίνεται να ξεκινάει από θέση αδυναμίας, παρά τις προσδοκίες κάποιων. Και αυτό επειδή απειλούνται θεμελιώδη στοιχεία της βάσης πάνω στην οποία δομήθηκε η οικονομία του από την εποχή της πρωθυπουργίας της Θάτσερ έως και σήμερα. Ως αποτέλεσμα, ήδη η Λίρα πέφτει, οι ξένοι επενδυτές φαίνεται να αναβάλουν μέχρι νεωτέρας τις όποιες αποφάσεις τους για νέες επενδύσεις στη χώρα, ενώ και εταιρίες που λειτουργούσαν εκεί λόγω της δυνατότητας τους να έχουν πρόσβαση στην ενιαία αγορά της Ε.Ε. φαίνεται να εξετάζουν τη μετακόμιση τους.

Για πολλούς Ευρωπαίους ηγέτες η έξοδος του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ε. Ε. αποτελεί ίσως μία κίνηση δύσκολη αλλά αναγκαία προκειμένου να αρθούν τα εμπόδια που έβαζε η χώρα αυτή στην επιπλέον εμβάθυνση.

Καταλήγοντας, θα πρέπει να σημειώσω ότι το Ηνωμένο Βασίλειο αποτελεί βασικό πυλώνα του Δυτικού κόσμου, μέλος του ΝΑΤΟ, και σημαντικό σύμμαχο σχεδόν όλων των χωρών της Ε.Ε. Η απόφαση αποχώρησης από την Ε.Ε. δε σημαίνει ότι ξαφνικά έγινε εχθρός των υπολοίπων Κρατών Μελών. Στο τέλος είναι βέβαιο ότι θα επιλεγεί εκείνη η λύση η οποία δε θα θέτει σε κίνδυνο την οικονομική βιωσιμότητα του Ηνωμένου Βασιλείου, αλλά ούτε και τη μελλοντική πολιτική, θεσμική και οικονομική αποδυνάμωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Λαυρέντιος Βασιλειάδης

Διδάκτωρ Περιφερειακής Ανάπτυξης του London School of Economics and Political Science

 

 

Leave A Reply