Το επενδυτικό πλαίσιο του νέου αναπτυξιακού νόμου

0

KATHSΑυτή τη βδομάδα, μετά από ένα και πλέον χρόνο, έρχεται στη  βουλή ο νέος αναπτυξιακός νόμος και η τροποποίηση των παλιών κυρίως ως προς τις παρατάσεις ολοκλήρωσης των έργων.

Θα αντιπαρέλθω τις υπουργικές ανακοινώσεις για το «τι βρήκαμε και να εμείς τι κάνουμε» αυτά τα έχουμε ζήσει πολλές φορές και δεν χρήζουν σχολιασμού.

Είναι σκόπιμο όμως να σχολιαστεί αρχικά η τροποποίηση των παλιών αναπτυξιακών που έχει άμεση σχέση με πολύ μεγάλο αριθμό επενδύσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη ή είναι στο στάδιο ολοκλήρωσης.

Κατά δήλωση των αρμοδίων υπάρχουν δεσμεύσεις για 6,4 δις € από 6.300 παλιά επενδυτικά σχέδια. Οι αριθμοί όμως αυτοί είναι θεωρητικοί  και αφορούν αρχικές εγκρίσεις επενδύσεων μέχρι το 2019 κυρίως με επιδοτήσεις 60%, εγκρίσεις δανείων και κάλυψης ίδιας συμμετοχής που δίνονταν τηλεφωνικά από τις τράπεζες στους επενδυτέςτην περίοδο πριν την κατάρρευση  της χώρας.

Με στοχευμένη διερεύνηση, όλο το προηγούμενο διάστημα, θα μπορούσε να έχουμε ακριβή αριθμό τω επενδύσεων και ποσών που πραγματικά πρέπει να δεσμεύσει η πολιτεία. Με απλή τροποποίηση των προηγούμενων νόμων και ορισμό εύλογουδιαστήματος οι επενδυτές θα μπορούσαν να υποβάλουν δεσμευτική πρόθεση υλοποίησης των έργων τους και έτσι η πολιτεία να είχε εικόνα των πραγματικών αναγκών της σε χρήματα. Έτσι θα διαπίστωνε ότι τεράστιος αριθμός σχεδίων όχι απλώς έχουν εγκαταλειφτεί αλλά οι επενδυτές δεν θα έμπαιναν στον κόπο να απαντήσουν.

Αντ΄αυτού βλέπουμε να παραβιάζεται η σύμβαση που έχει υπογράψει η πολιτεία με τους επενδυτές και αντί να πληρώνει τις επενδύσεις με μετρητά σε κάθε δόση (ενδιάμεση και ολοκλήρωση των έργων),  με το νέο νόμο να ορίζεται 7ετής αποπληρωμή των ποσών ή προτείνεται στους επενδυτές να μετατρέπονται οι άμεσες επιδοτήσεις σε φοροαπαλλαγές σε μια περίοδο ανυπαρξίας κερδοφορίας στις επιχειρήσεις.

Θεωρούμε ότι  η επιλογή αυτή θα είναι καταστροφική για επενδύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη και αν δεν υπάρξει αλλαγή τουλάχιστον θα πρέπει να υπάρξει πρόβλεψη στο νόμο ώστε όσοι επενδυτές έχουν υλοποιήσει μέρος του έργου τους να πληρωθούν γι αυτό και να κλείσουν τα έργα ακόμη και να δεν έχουν ολοκληρωμένη μορφή.

Μετά από αυτό γιατί κάποιος θα πρέπει να επενδύσει στον όποιο νέο αναπτυξιακό νόμο; Που πήγε η αξιοπιστία κα συνέχεια της πολιτείας;

Βλέποντας το νέο νόμο,που τώρα ψηφίζεται, μπορεί κανένας να παρατηρήσει ότι ενώ μιλάμε για νέα και καινοτόμα αντιμετώπιση της επενδυτικής πολιτικής το σύνολο των στοχεύσεων ήταν και στοχεύσεις των προηγούμενων νόμων (καινοτομία, εξωστρέφεια, clusters, νέα επιχειρηματικότητα, παραμεθόριες περιοχές, συγχωνεύσεις, επενδυτές του εξωτερικού, μεγάλες επενδύσεις κλπ) με εξαίρεση ίσως τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία και τη εντονότερη στόχευση σε δύο μόνο κλάδους της αγροδιατροφής και της πληροφορικής καθώς και τα Ολοκληρωμένα Χωρικά και Κλαδικά Σχέδια που όμως ελάχιστες πληροφορίες μπορεί να έχει από το άρθρο του νόμου που τα περιγράφει. Γι αυτό και θα έπρεπε να υπάρχουν, μαζί με το νόμο και οι περιγραφές-προκηρύξεις των καθεστώτων αυτής της μορφής.

Παρ ότι λοιπόν είχαμε όλες τις παραπάνω στοχεύσεις τα αποτελέσματα ήταν αυτά που, σε ένα βαθμό, περιγράφηκαν και στη συνέντευξη του υπουργού για την παρουσίαση του νόμου.  Άρα δεν ήταν η στόχευση που έλλειψε αλλά κάτι περισσότερο που και αυτός ο νόμος δεν απαντά πως θα το πετύχει και μάλιστα σε δυσκολότερες οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες. Ας ελπίσουμε ότι η συνταγή υπάρχει και θα εφαρμοστεί.

Η διαπίστωση, για παράδειγμα, ότι η παραμεθόριος περιοχή της Μακεδονίας και Θράκης πλήττεται από το ελκυστικό επενδυτικό περιβάλλον της Βουλγαρίας, Σκόπια, Ρουμάνια (χαμηλή φορολογία, χαμηλά εργατικά κόστη και κόστη ενέργειας κλπ) δεν φτάνει να αντισταθμιστεί με έστω αυξημένα δικά μας επενδυτικά κίνητρα σ αυτή την περιοχή. Το μοντέλο έχει δοκιμαστεί και τη δεκαετία του 80 με τη Θράκη και όλοι θυμόμαστε το αποτέλεσμα των εκεί βιομηχανικών κουφαριών.

Από την άλλη όμως και για να είμαστε δίκαιοι, ο αναπτυξιακός νόμος δεν έρχεται να επιλύσει το όλο οικονομικό πρόβλημα της χώρας και άρα κάποιες προσπάθειες,με καλές προθέσεις, δυστυχώς είναι δύσκολο θα στεφθούν με επιτυχία.

ΜΕΙΩΣΗ ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΩΝ

Από τις σημαντικές αλλαγές που βλέπουμε στο νέο νόμο είναι η μείωση των άμεσων επιδοτήσεων και η σημαντική αύξησηεπιδοτήσεων μέσω φορολογικών απαλλαγών. Η μείωση αυτή έρχεται μαζί με τη μείωση των ποσοστών επιδότησης λόγω χρήσης των στοιχείων του 2008 από ΕΕ.

Η στροφή προς τις φορολογικές απαλλαγές είναι και αναγκαία και αποτελεσματική κυρίως σε περιόδους ομαλών οικονομικών συνθηκών. Σήμερα που λειτουργούμε σε συνθήκες έντονης κρίσης και μειωμένης κερδοφορίας  των επιχειρήσεων, η αλλαγή αυτή  θα είναι σημαντικό αντικίνητρο για οποιαδήποτε επενδυτική δραστηριότητα. Για επενδύσεις δε που αργούν να φέρουν κερδοφορία είναι σαφές ότι ο νόμοςδεν θα είναι ελκυστικός παρ ότι αυτές μπορεί να έχουν σημαντικό ενδιαφέρον για την ανάπτυξη της χώρας.

Το λογικότερο θα ήταν, αυτή την περίοδο, να υπάρξει μεγαλύτερη συμμετοχή των άμεσων επιδοτήσεων και λίγο αργότερα όταν οι συνθήκες θα βελτιωθούν, να μετακινηθούμε στο στόχο που σήμερα θέτει ο αναπτυξιακός νόμος που είναι και ορθός και  δίκαιος αφού κάνει τον επενδυτή συμμέτοχο και τον επιβραβεύει με βάση τις επιδόσεις που ο ίδιος έχει θέσει. Από την άλλη πλευρά είναι δύσκολο να μην αναγνωριστεί η στενότητα χρήματος που υπάρχει αυτή την περίοδο και καλείται η πολιτεία να ισορροπήσει μεταξύ των δύο.

Ένα δεύτερο θέμα που μπορεί κανείς να επισημάνει είναι τα καθεστώτα χρηματοδότησης των επενδύσεων που εξαγγέλλονται.

Φαίνονται να είναι αρκετά ασαφή και κινούνται στην λογική  προθέσεων που όμως έχουν γίνει πάρα πολλές φορές και το μοναδικό αποτέλεσμα που είχαμε ήταν το ΕΤΕΑΝ με όλα τα θετικά και αρνητικά που παρουσίασε όλη αυτή την περίοδο. Μένει λοιπόν να διαπιστώσουμε σε τι σκοπεύει η πολιτεία και τότε οι επενδυτές θα αξιολογήσουν τι σημαίνουν αυτά τα χρηματοδοτικά εργαλεία.

Θα πρέπει να επισημάνουμε ότι ο αποκλεισμός επενδύσεων που τα προηγούμενα χρόνια απορρόφησαν τεράστια ποσά όπως ήταν τα φωτοβολταϊκά κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση αφού οι επενδυτές έχουν εξασφαλισμένη πελατειακή βάση και δε ρισκάρουν και άρα γιατί να επιδοτηθούν; Τα πάρτι των προηγούμενων χρόνων έχει πληρωθεί πολύ ακριβά σε πολλούς τομείς.

Στην παρουσίαση του νόμου  επισημάνθηκε η αδυναμία ελέγχων στο στάδιο αξιολογήσεων όλης της προηγούμενης περιόδου. Θεωρούμε θετική την επισήμανση  και θέλουμε να πιστεύουμε ότι και με τη χρήση πληροφοριακών συστημάτων θα είναι  εύκολη η «διόρθωση» αυτών των φαινομένων ώστε η αξιολόγηση να είναι ουσιαστική και όχι μια τυπική διαδικασία και η οποία θα μπορεί να βελτιώσει την ποιότητα των επενδύσεων που επιδοτούνται.

Παράλληλα όμως η υπάρξει ένας αξιολογητή, στο νέο νόμο,εμπεριέχει κινδύνους κακής εκτίμησης στο στάδιο αξιολόγησης κάτι που μπορεί να μειώσει η ύπαρξη δεύτερου αξιολογητή και αυτό θα πρέπει να επανεκτιμηθεί.

Ο νόμος παραπέμπει σε δεκάδες υπουργικών αποφάσεων για να υλοποιηθεί, των οποίων το περιεχόμενο δεν έχουμε σήμερα όπως δεν έχουμε και το περιεχόμενο των προκηρύξεων όλων των καθεστώτων. Η έλλειψη αυτή καθιστά το νόμο όχι εκτελεστό αλλά νόμο περίγραμμα των επενδυτικών κινήτρων.

Η καινοτομία, αν ήθελε το υπουργείο, θα ήταν μαζί με το νόμο να έχουν κατατεθεί και όλα τα σχέδια των υπουργικών αποφάσεων και όλα τα σχέδια των καθεστώτων προκήρυξης.Χωρίς αυτά, που καθορίζουν λεπτομέρειες και προτεραιότητες, ο νόμος, από κάποιο σημείο και πέρα, είναι κείμενο προθέσεων.

Επίσης ο τόσος μεγάλος αριθμός ελλιπών κειμένων προοιωνίζει σημαντική καθυστέρηση της λειτουργικής ενεργοποίησης του νόμου. Άλλωστε η εμπειρία όλων  των προηγούμενων νόμων έχει δείξει ότι τα περισσότερα σημεία τους, που απαιτούσαν κοινές υπουργικές αποφάσεις, έμειναν γράμματα κενά αφού ποτέ δεν εκδόθηκαν οι αποφάσεις (τουρισμός υγείας, νεανική επιχειρηματικότητα κλπ).

Θέλουμε να πιστεύουμε ότι η πολιτεία θα μας εκπλήξει ευχάριστα και τις επόμενες μέρες θα δούμε τις δημοσιεύεις αποφάσεων και καθεστώτων τουλάχιστον σε επίπεδο διαβούλευσης.

Leave A Reply