Το ΕΣΠΑ ξεκινά. Και τώρα τι;

0

KATHSΣε άρθρο μας την προηγούμενη εβδομάδα, που από αβλεψία ήταν ανώνυμο, παρουσιάσαμε τα τέσσερα πρώτα μικρά προγράμματα του νέου ΕΣΠΑ.

Κοινό τους χαρακτηριστικό το μεγάλο εύρος δυνητικών υποψηφίων σε συνδυασμό με μικρό συνολικό προϋπολογισμό και άρα μεγάλο αριθμό απογοητευμένων υποψήφιων νέων επιχειρηματιών κυρίως στους νέους επιστήμονες όπου θα υπάρξει και η μεγαλύτερη ζήτηση και ίσως και η μεγαλύτερη απογοήτευση.

Σήμερα θα προσπαθήσουμε να σκιαγραφήσουμε τη συνολική επενδυτική εικόνα της επόμενης περιόδου ώστε οι επιχειρηματίες να μην αγχώνονται από το γεγονός ότι δεν “χωράνε” στα προγράμματα που έχουν προκηρυχτεί.

Με βάση τον εθνικό σχεδιασμό αλλά και τις εγκρίσεις από ΕΕ, από τώρα και μέχρι το 2020 θα εξελιχθεί το νέο επταετές πρόγραμμα για τη χώρα με τη συμμετοχή της ΕΕ.

Παράλληλα και εφόσον οι κυβερνητικές προθέσεις επιβεβαιωθούν, σε σχετικά σύντομο;; χρόνο από τώρα θα έχουμε και νέο αναπτυξιακό νόμο του οποίου βεβαίως τα χαρακτηριστικά, επίσημα τουλάχιστον, δεν έχουν διατυπωθεί περά από γενικόλογες αναφορές.

Επίσης με τη σχεδιαζόμενη παράταση των επενδύσεων των παλιών αναπτυξιακών νόμων, μέχρι το τέλος του 2018 υπό προϋποθέσεις, θα κληθούν οι επιχειρήσεις που έχουν ενταχθεί σε αυτούς να υλοποιήσουν επενδύσεις που βρίσκονται σε αρχικό ή και σε προχωρημένο στάδιο και μάλιστα επενδύσεις με τα πολύ ψηλά ποσοστά επιδότησης εκείνης της περιόδου.

Μέσα σε αυτό λοιπόν το επενδυτικό πλέγμα και την ακραία αβεβαιότητα που χαρακτηρίζει τη χώρα αλλά δυστυχώς και όλο μας τον οικονομικό περίγυρο, καλούνται οι επιχείρησης να σχεδιάσουν την επενδυτική τους πολιτική αξιοποιώντας και τα όποια οικονομικά κίνητρα περιλαμβάνουν οι παραπάνω νόμοι και προγράμματα.

Η επίθεση όμως της πολιτείας στα όποια κέρδη των ελληνικών επιχειρήσεων και οι συνεχείς αφαιμάξεις τους, με διάφορους τρόπους, σαφώς και δεν είναι στα θετικά της περιόδου.

Αν προσθέσουμε και τους φορολογικούς παραδείσους των γειτονικών χωρών-μελών της ΕΕ (Βουλγαρία, Κύπρος) τότε το περιβάλλον γίνεται περισσότερο περίπλοκο και οι αποφάσεις πολύ δυσκολότερες και με πολλές μεταβλητές και αβεβαιότητες.

Το μόνο θετικό της τελευταίας πενταετίας είναι το γεγονός ότι οι έλληνες επιχειρηματίες έχουν ασκηθεί και έχουν γίνει μετρ του riskmanagement. Πολλοί μπορούν να διδάξουν πλέον. Αυτό με την έμφυτη προσαρμοστικότητα τους ίσως εξηγεί τη διατήρηση των σημερινών επιχειρήσεων.

Οι επιχειρήσεις λοιπόν που σκοπεύουν να αξιοποιήσουν το ΕΣΠΑ και το νέο αναπτυξιακό νόμο θα πρέπει να γνωρίζουν ότι:

Ο νέος αναπτυξιακός σαφώς και θα έχει πολύ μικρότερα ποσοστά επιδότησης από τους προηγούμενους αφού για τον καθορισμό τους, από την ΕΕ, έχει ληφθεί υπόψη η οικονομική κατάσταση της χώρας το 2008 και όχι η σημερινή ή των τελευταίων τουλάχιστον ετών. Αυτόέχει επηρεάσει αρνητικά τα μέγιστα ποσοστά επιδότησης. Έτσι οι επιδοτήσεις, με βάση τις περιοχές και το μέγεθος των επιχειρήσεων, θα κυμαίνονται από 10 για την Αττική και μεγάλες επιχειρήσεις μέχρι 45 στις πέντε φτωχές περιφέρειες και για τις μικρές επιχειρήσεις.

Οι συνενώσεις επιχειρήσεων, οι νέες μικρές επιχειρήσεις, οι καινοτόμες, οι εξωστρεφείς, οι απασχολούσες περισσότερους εργαζόμενους, οι συνεταιρισμοί και οι επιχειρήσεις της κοινωνικής οικονομίας, οι οικολογικές και οι λειτουργούσες σε ειδικές περιοχές αλλά και οι των κλάδων πληροφορικής, αγροδιατροφής και τουρισμού θα έχουν βαθμολογικό προβάδισμα στο στάδιο των αξιολογήσεων τους σε όλα τα προγράμματα.

Αν ο νέος νόμος έχει τη λογική των νέων ΕΣΠΑ, στον τομέα των επιλέξιμων κλάδων, είναι σαφές ότι θα αφορά πολύ μεγαλύτερη γκάμα επιχειρηματικών κλάδων και δραστηριοτήτων απ ότι είχαμε μέχρι τώρα γνωρίσει. Μένει βεβαίως να το δούμε στην πράξη.

Με δεδομένο ότι πολλές επενδύσεις θα μπορούν να ενταχθούν εναλλακτικά στο ΕΣΠΑ αλλά και στον αναπτυξιακό νόμο είναι προφανές ότι οι επιχειρηματίες θα πρέπει να σταθμίσουν τα δεδομένα με πρώτο και βασικότερο το ύψος της επένδυσης που θα υλοποιηθεί.

Κατά κανόνα επενδύσεις άνω των 300-350.000 €, εκτός του LEADER και του προγράμματος του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης στον τομέα της επεξεργασίας πρώτων γεωργιών υλών, θα έχουν τύχη μόνο στον αναπτυξιακό νόμοαφού το ΕΣΠΑ δεν θα δέχεται μεγάλες επενδύσεις.

Η ποικιλία όμως προγραμμάτων του ΕΣΠΑ δίνει, για όλη την επόμενη περίοδο, δυνατότητες πολλαπλών αιτήσεων σε επιχειρήσεις πολλών κλάδων για εξειδικευμένες επενδύσεις σε πολλούς τομείς δράσης.

Έτσι επιχειρήσεις που θα έχουν ανάγκη συμπληρωματικού εξοπλισμού και μικρής κλίμακας εκσυγχρονισμούς στην παραγωγική τους διαδικασία αλλά και την οργάνωση θα μπορέσουν με ασφάλεια να αξιοποιήσουν τα επιμέρους προγράμματα (εθνικά και περιφερειακά) στους τομείς αυτούς. Προγράμματα που είναι σχετικά απλά στις διαδικασίες τους όπως έχει δείξει και το προηγούμενο ΕΣΠΑ.

Παράλληλα η εξωστρέφεια των επιχειρήσεων και τα κόστη προβολής στο εξωτερικό κυρίως, χωρίς να αποκλείεται και το εσωτερικό, θα καλυφθούν από αντίστοιχα προγράμματα της μορφής των προγραμμάτων ΕΞΩΣΤΡΕΦΕΙΑΣ της προηγούμενης περιόδου.

Η εισαγωγή καινοτομιών στις επιχειρήσεις σχεδόν όλων των κλάδων, η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και νέων προϊόντων και υπηρεσιών σε πολλούς τομείς θα είναι στην πρώτη γραμμή των προγραμμάτων και οι επιχειρήσεις θα μπορούν σε συνεργασία με τεχνολογικούς φορείς (πανεπιστήμια, ειδικούς, ερευνητικά ιδρύματα) να υλοποιήσουν επενδύσεις σε αυτή την κατεύθυνση και να αξιοποιήσουν ανάλογες επιδοτήσεις.

Στον τομέα αυτό πολύ σύντομα, ίσως και μέσα στο μήνα, η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας θα προκηρύξει το πρώτο τεχνολογικό πρόγραμμα που τώρα βρίσκεται σε διαβούλευση και είναι προϋπολογισμού 2.000.000 €.

Στον τομέα της εξοικονόμησης ενέργειας και νερού αλλά και της συνολικής μείωσης του ενεργειακού αποτυπώματος επιχειρήσεων, διαδικασιών και προϊόντων θα έχουμε σημαντικές επενδυτικές ευκαιρίες για όλες τις επιχειρήσεις όλη την περίοδο.

Ο τομέας της μεταποίησης τροφίμων θα επιδοτηθεί από το αντίστοιχο πρόγραμμα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, όπως και στην προηγούμενη περίοδο και μάλιστα με οριζόντια ποσοστά επιδότησης σε όλη τη χώρα.

Επίσης οι τομείς της αλιείας αλλά και επεξεργασίας ψαριών θα ενισχυθούν από το πρόγραμμα Αλιείας με σημαντικά ποσά για τη μεταποίηση αλλά και τον δυναμικό και εξωστρεφή κλάδο των ιχθυοκαλλιεργειών.

Πέραν αυτών η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εγκρίνει σειρά μέτρων για τη στήριξη της κυκλικής οικονομίας, με στόχο την τόνωση της ανταγωνιστικότητας, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης μέσω της οποίας οι πόροι θα χρησιμοποιούνται με πιο βιώσιμο τρόπο.

Η έννοια της κυκλικής οικονομίας καλύπτει τον πλήρη κύκλο ζωής των προϊόντων, από την παραγωγή και την κατανάλωση μέχρι τη διαχείριση των αποβλήτων και την αγορά δευτερογενών πρώτων υλώνμέσω περισσότερης ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης με στόχο να αποφέρουν οφέλη τόσο για το περιβάλλον όσο και για τις οικονομίες των χωρών.

Για το σκοπό αυτό θα υπάρξει άμεση χρηματοδότηση με 650 εκατ. ευρώ από το πρόγραμμα «Ορίζοντας 2020» και 5,5 δισ. ευρώ από τα διαρθρωτικά ταμεία για τη διαχείριση αποβλήτων, καθώς και σε επενδύσεις στην κυκλική οικονομία σε εθνικό επίπεδο και αυτό θα πρέπει να αξιοποιηθεί από επιχειρήσεις και κοινωνικούς φορείς.

Το σύνολο των παραπάνω δράσεων αλλά και άλλες μικρότερες θα είναι στη διάθεση των επιχειρήσεων όλη την τρέχουσα πλέον προγραμματική περίοδο.

Βεβαίως όλα τα παραπάνω για να αποδώσουν τα αναμενόμενα προϋποθέτουν σταθερό οικονομικό περιβάλλον, σταθερούς και διαφανείς κανόνες σχέσεων πολιτείας και επιχειρηματικής κοινότητας, ισχυρό και σταθερό τραπεζικό σύστημα, ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων και εμπιστοσύνη της διεθνούς κοινότητα στη χώρα και την προοπτική της.

Δυστυχώς από τις παραπάνω ικανές και αναγκαίες συνθήκες σήμερα σχεδόν καμιά δεν εξασφαλίζεται επαρκώς αφού οι συνεχείς αιφνιδιασμοί της πολιτείας αποσυντονίζουν και αποθαρρύνουν την όποια επενδυτική δράση.

Το ανύπαρκτο τραπεζικό σύστημα φαίνεται ότι ακόμη θα χρειαστεί πολύ χρόνο να παίξει τον ουσιαστικό του ρόλο αυτό του αιμοδότη της πραγματικής οικονομίας με τα αναγκαία κεφάλαια.

Αν το επόμενο διάστημα δεν έχουμε ένα κάπως ξεκάθαρο οικονομικό περιβάλλον είναι σαφές ότι όλος ο σχεδιασμός θα ανατραπεί και τα αποτελέσματα θα είναι απογοητευτικά στο τέλος του 2020 που θα έχει λήξει το 5ο κοινοτικό πλαίσιο.

 

Το άρθρο είναι του κ. Αθανάσιου Κατή

 

Leave A Reply