Σκέψεις για την επενδυτική πολιτική των επιχειρήσεων

0

Μέσα στο επόμενο διάστημα φαίνεται ότι θα αρχίζει να ξεδιπλώνεται το ΝΕΟ ΕΣΠΑ και το 2016 θα είναι ο πρώτος χρόνος μαζικής προκήρυξης προγραμμάτων που θα αφορούν την επιχειρηματικότητα σε όλες της τις εκφάνσεις. Στον τομέα αυτό θα δούμε προγράμματα που θα αφορούν σε ιδρύσεις, επεκτάσεις, εκσυγχρονισμούς και εξοικονόμησης ενέργειας των επιχειρήσεων.

Προγράμματα για τεχνολογική αναβάθμιση και ενσωμάτωση καινοτομιών, μέσω της έρευνας ή της μεταφοράς τεχνολογίας, σε όλες τις δραστηριότητες των επιχειρήσεων (παραγωγή, διοίκηση, οργάνωση, υπηρεσίες).

Προγράμματα βελτίωσης της παραγωγικότητας αλλά και της εξωστρέφειας των επιχειρήσεων με ενισχύσεις για επέκταση σε νέες αγορές του εξωτερικού κυρίως ή την τοποθέτηση νέων προϊόντων σε υπάρχουσες αγορές.

Και αυτή την προγραμματική περίοδο θα ακολουθηθεί το μοντέλο των πολλών φορέων που θα προκηρύσσουν επιμέρους δράσεις που όμως καμία δεν θα καλύπτει συνολικά τις επιχειρήσεις. Και τώρα, όπως και στα προηγούμενα κοινοτικά πλαίσια, δεν θα υπάρξει η δυνατότητα να υποβληθεί, από τις επιχειρήσεις, ένα ολοκληρωμένο επιχειρηματικό σχέδιο που θα καλύπτει τις ανάγκες τους και αυτό να επιδοτηθεί συνολικά και στο τέλος να μετρηθούν τα αποτελέσματα της προσπάθειας αλλά και των χρημάτων που η πολιτεία διέθεσε.

Έτσι οι επιχειρήσεις θα υποβάλλουν πολλαπλές προτάσεις και σε διαφορετικούς φορείς για να καλύψουν επιμέρους ανάγκες τους.

Η επιχειρηματικότητα σήμερα βρίσκεται ταλαιπωρημένη από την πολύχρονη και πολυεπίπεδη κρίση στη χώρα. Bρισκόμαστε στον 6ο χρόνο οικονομικής κρίσης και η περίφημη άκρη του τούνελ δεν έχει εμφανιστεί αντίθετα είμαστε σε περίοδο επιδείνωσης των οικονομικών δεδομένων και προσδοκιών.

Η επιχειρηματικότητα είναι το θύμα της υπερφορολόγησης, της ανυπαρξίας τραπεζικού συστήματος, της συνεχιζόμενης μείωσης της εσωτερικής ζήτησης αλλά και των δυσκολιών στις εξαγωγικές της προσπάθειες λόγω του κινδύνου της χώρας και τελευταία και των ελέγχων κεφαλαίων.

Παράλληλα οι επιχειρήσεις, που τόλμησαν να ενταχθούν στο προηγούμενο ΕΣΠΑ αλλά και τους αναπτυξιακούς νόμους, έχουν βιώσει πολύ αρνητικά αυτή τους την επιλογή και όχι πάντα από δική τους ευθύνη. Οι καθυστερήσεις και οι μη πληρωμές ολοκληρωμένων έργων οδηγούν τους επενδυτές που εμπιστεύτηκαν την πολιτεία σε απόγνωση.

Αυτή λοιπόν η επιχειρηματική κοινότητα ή καλύτερα όση έχει πλέον απομείνει, θα κληθεί πλέον να αξιοποιήσει το νέο ΕΣΠΑ αλλά και τον κυοφορούμενο νέο αναπτυξιακό νόμο. Αλήθεια με ποια λογική η πολιτεία ετοιμάζει νέο νόμο όταν δεν μπορεί να πληρώσει τις υποχρεώσεις του προηγούμενου;

Παράλληλα μεγάλος αριθμός νέων ανθρώπων με λαμπρές σπουδές και ιδέες ή άνθρωποι με εμπειρία ή και άνθρωποι που δεν έχουν άλλη διέξοδο περιμένουν την έναρξη του νέου ΕΣΠΑ να είναι αρωγός στην πρώτη τους επιχειρηματική προσπάθεια.

Οι δύο αυτές κατηγορίες έχουν διαφορετικές ανάγκες και προτεραιότητες τις οποίες θα πρέπει να σταθμίσουν από την αρχή και πριν προβούν στην όποια ή όποιες υποβολές προτάσεων στο νέο ΕΣΠΑ ή και σε άλλα προγράμματα και αναπτυξιακούς νόμους.

Και πρέπει να σταθμιστούν γιατί ακόμη και εμπλοκή στην υποβολή πρότασης απαιτεί χρόνο και κόστος από μέρους τους και πρέπει να σταθμιστεί ακόμη και αυτός.

Σήμερα θα παρουσιάσουμε κάποιες σκέψεις και την εμπειρία μας από την υλοποίηση προτάσεων από επιχειρήσεις πριν αλλά κυρίως στην περίοδο της κρίσης. Σε επόμενο άρθρο θα αναφερθούμε στις δυνατότητες των νέων για τις όποιες υποβολές προτάσεων στο στάδιο δημιουργίας της πρώτης τους επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Σχεδιασμός επενδύσεων από επιχειρήσεις

Το σύνολο των επιχειρήσεων είχε και έχει ανάγκη επιμέρους ή συνολικών επενδύσεων είτε για να διατηρήσουν το καλό τους επίπεδο ή να βελτιωθούν σε σημεία που παρουσιάζουν αδυναμίες έναντι του ανταγωνισμού ή και για να επεκταθούν σε νέες αγορές ή νέα προϊόντα και υπηρεσίες.

Σχεδόν το σύνολο των παραπάνω αναγκών θα καλύπτεται, με τον ένα ή άλλο τρόπο από αρκετά προγράμματα της επόμενης περιόδου.

Άρα αυτό που προέχει, για κάθε επιχείρηση, ασχέτως μεγέθους, είναι:

  1. Να προσδιορίσει πλήρως τους στόχους της για την επόμενη τριετία-πενταετία ως προς το που θέλει να αναπτυχθεί και τι θέλει να πετύχει ή καλύψει. Ο προσδιορισμός θα πρέπει να είναι λεπτομερής και να γίνει στη λογική των επιμέρους στόχων ώστε να μπορεί, στη συνέχεια, να επιλέξει ποιοι θα είναι οι άμεσα υλοποιήσιμοι στόχοι της και ποιοι οι μέσο και μακροπρόθεσμοι που θα υλοποιηθούν σε επόμενα στάδια και εφόσον έχουν επιτευχτεί οι αρχικοί της στόχοι. Βεβαίως ο σχεδιασμός αυτός θα πρέπει να είναι δυναμικός και να επανατοποθετούνται οι στόχοι με βάση τα νεώτερα δεδομένα.
  2. Με βάση αυτό τον προγραμματισμό θα πρέπει να σχεδιαστούν και οι αναγκαίες επενδύσεις για να επιτευχθούν οι επιμέρους στόχοι. Μέσω αυτής της διαδικασίας θα μπορεί να εκτιμηθεί και το ύψος των επενδύσεων που θα γίνουν για την επίτευξη των στόχων αυτών.
  3. Για κάθε στόχος στη συνέχεια θα πρέπει η επιχείρηση να υπολογίσει αφ ενός τα κεφάλαια που θα απαιτηθούν για επενδύσεις αλλά και τα αναγκαία κεφάλαια που θα υποστηρίξουν την κάθε δράση (παραγωγή νέων προϊόντων και τοποθέτησή στην αγορά, επέκταση των πωλήσεων σε νέες αγορές ή το εξωτερικό κλπ). Έτσι η επιχείρηση θα έχει πλήρη εικόνα των επενδυτικών της προοπτικών αλλά και των αναγκών της σε κεφάλαια που σήμερα είναι και η πλέον κρίσιμη παράμετρος αφού η εξεύρεση κεφαλαίων, όλη την τελευταία περίοδο αλλά και το επόμενο διάστημα, θα είναι το στοίχημα για τις επιχειρήσεις. Άλλωστε η έλλειψη αυτή ήταν ένας από τους βασικούς λόγους που λιμνάζουν χιλιάδες επενδύσεις που έχουν ενταχθεί σε προγράμματα του ΕΣΠΑ και των προηγούμενων αναπτυξιακών ή πολύ περισσότερο έχουν εν μέρει υλοποιηθεί αυτές οι επενδύσεις και τώρα οι επιχειρήσεις κινδυνεύουν από την επιστροφή των δόσεων που έχουν εισπράξει εφόσον δεν ολοκληρώσουν τα έργα εντός του συμβατικού χρόνου.

Η επιχείρηση, έχοντας όλα τα παραπάνω στοιχεία στη διάθεσή της και επαρκώς τεκμηριωμένα, θα πρέπει πλέον να ιεραρχήσει την επενδυτική της πολιτική και τότε να καταφύγει στην υποβολή προτάσεων στα προγράμματα του ΕΣΠΑ, του νέου αναπτυξιακού νόμου που αναμένετε το επόμενο διάστημα, των προγραμμάτων έρευνας και ανάπτυξης που θα διαχειριστεί η Γενική Γραμματεία Έρευνας και Ανάπτυξης κλπ.

Το πλέον κρίσιμο όμως σημείο και η πλέον αυστηρή αξιολόγηση θα πρέπει να αφορά την κάλυψη όλων των επενδύσεων από κεφάλαια ίδια ή και δανειακά. Χωρίς αυτό η κάθε επιχείρηση δεν θα πρέπει να τολμήσει την όποια επέκταση γιατί μπορεί να βρεθεί ακόμη και εκτός αγοράς από αστοχία σε επίπεδο κάλυψης των αναγκαίων κεφαλαίων. Τα παραδείγματα της τελευταίας περιόδου πάρα πολλά και οδυνηρά ακόμη και για καλές επιχειρήσεις.

Σε όλο αυτό το διάστημα σημαντικός θα είναι ο ρόλος του έμπειρου συμβούλου επιχειρήσεων, που θα έχει επιλέξει η επιχείρηση, για όλη αυτή τη διαδικασία (το σχεδιασμό της επενδυτικής πολιτικής αλλά και την προετοιμασία των προτάσεων και στη συνέχεια υλοποίησή τους) αφού θα είναι αυτός που, έχοντας εικόνα των αναγκών της επιχείρησης αλλά και πλήρη εικόνα των επενδυτικών προγραμμάτων, θα καθοδηγήσει την επιχείρηση στην προετοιμασία των προτάσεων στα επιμέρους προγράμματα ώστε να επιτευχθεί η μεγαλύτερη δυνατή κάλυψη των επενδύσεων από επιδοτήσεις. Την ανάγκη αυτή, των συμβούλων, έχει πλέον κατανοήσει και η πολιτεία και γι αυτό στο σύνολο σχεδόν των προγραμμάτων η αμοιβή τους είναι επιδοτούμενη ώστε να παρακινηθούν οι επιχειρήσεις να αξιοποιήσουν την εμπειρία τους σε όφελος τους.

Βεβαίως και η επιλογή των συμβούλων είναι καθοριστική αφού θα πρέπει να είναι ικανοί και έμπειροι ώστε να συνεισφέρουν στο σχεδιασμό των επιχειρήσεων, όπως προαναφέρθηκε και όχι αυτοί που απλά «θα γράψουν» τις προτάσεις με βάση τις προδιαγραφές των προγραμμάτων. Στη δεύτερη περίπτωση η επιχείρηση δεν θα έχει αξιοποιήσει τον σύμβουλο με την κλασική έννοια του όρου.

Με τους παραπάνω περιορισμούς και αυτοδεσμεύσεις οι επιχειρήσεις σαφώς και μπορούν και πρέπει να αξιοποιήσουν όλα τα προγράμματα που θα προκηρυχτούν τα επόμενα 5-6 χρόνια από το 5ο κοινοτικό πλαίσιο, τα προγράμματα έρευνας και ανάπτυξης αλλά και τον αναπτυξιακό νόμο αφού αν δεν το κάνουν οι ίδιες θα το κάνουν οι ανταγωνιστές τους και θα βρεθούν ένα βήμα μπροστά από αυτές που θα αδρανήσουν.

 * Το παραπάνω κείμενο είναι του κ. Aθανάσιου Kατή, Συμβούλου Eπιχειρήσεων.

Leave A Reply