ΠΕΠ Δυτ. Eλλάδας 2014-2020: προκλήσεις για τις επιχειρήσεις

0

katisΣτο κείμενο που ακολουθεί έχουμε επιλέξει, από το εγκεκριμένο περιφερειακό επιχειρησιακό πρόγραμμα (ΠΕΠ) της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, να παρουσιάσουμε τις δράσεις που αφορούν τις επιχειρήσεις κυρίως και τους φορείς έρευνας και ανάπτυξης της περιοχής.

Στόχος μας να μπορούν γρήγορα να ενημερωθούν για τις προτεραιότητες της περιφέρειας και της πολιτείας και παράλληλα να διαμορφώσουν και τις δικές τους επενδυτικές προτεραιότητες.

Έτσι αντιστοιχίζοντας τις δικές τους προτεραιότητες με αυτές της πολιτείας, θα μπορέσουν, να αξιώσουν, όταν προκηρυχτούν τα προγράμματα να επιδοτηθούν για τις επενδύσεις που θα υποβάλλουν και οι οποίες θα είναι σύμφωνες με τις δικές τους ανάγκες.

Γενικός όμως κανόνας του επόμενου κοινοτικού πλαισίου θα είναι να ενισχυθούν επιχειρήσεις που θα μπορούν να:

  • Εξάγουν τα προϊόντα και υπηρεσίες τους στη διεθνή αγορά και άρα θα είναι ανταγωνιστικές στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον,
  • Παράγουν καινοτόμα προϊόντα και προϊόντα υψηλής προστιθέμενης αξίας,
  • Συμβάλλουν στην τοπική και περιφερειακή ανάπτυξη,
  • Δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας.

Με βάση τις παραπάνω προτεραιότητες η περιφέρεια έχει διαμορφώσει ένα πλέγμα δράσεων που θα απευθύνει στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις της περιοχής και το οποίο σε περίληψη παρουσιάζεται στη συνέχεια.

 Ι. Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων

Με δεδομένο το χαμηλό επίπεδο ανταγωνιστικότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ) της περιφέρειας θα υπάρξει ενίσχυση οικονομικών δραστηριοτήτων με περιθώρια ανάπτυξης στο πλαίσιο ευρύτερων παραγωγικών αλυσίδων καθώς και διευκόλυνση της εκμετάλλευσης νέων ιδεών και στήριξη επιχειρήσεων (υφιστάμενων και νέων) & ειδικών μορφών επιχειρηματικότητας.

Στόχος είναι, εκτός των άλλων, να βοηθηθούν τα σημερινά clusters αλλά και να δημιουργηθούν και νέα.

Η δημιουργία τμημάτων έρευνας και ανάπτυξης σε ΜΜΕ θεωρείται επίσης αναγκαία κα θα ενισχυθεί.

Μια τρίτη ενέργεια που θα ενισχυθεί θα είναι αυτή της διεθνοποίησης και ενίσχυσης των εξαγωγών για την βελτίωση της εξωστρέφειας των ΜΜΕ που ανήκουν σε δυναμικούς τομείς της περιφερειακής οικονομίας (όπως αγροτικός τομέας, αλιεία, υδατοκαλλιέργεια) και στους οποίους διαπιστώνεται αδυναμία συστηματικής προώθησης των προϊόντων.

Βασικές προκλήσεις που θα απαντηθούν από το ΠΕΠ Δυτικής Ελλάδας στον τομέα των ΜΜΕ είναι:

  • Η αναδιάρθρωση και ο εκσυγχρονισμός των δυναμικών οικονομικών δραστηριοτήτων της ΠΔΕ και των αντίστοιχων επιχειρήσεων,
  • Ο μετασχηματισμός της παραγωγής αξιοποιώντας σύγχρονες παραγωγικές μεθόδους με την μετατόπιση σε δραστηριότητες με μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία,
  • Η οικονομική διαφοροποίηση της παραγωγής στους τομείς προτεραιότητας της Περιφερειακής οικονομίας.

Στην περίοδο μέχρι και το 2020 θα ενισχυθούν οι παρακάτω δράσεις που αφορούν κυρίως μικρομεσαίες επιχειρήσεις:

1. Στήριξη επιχειρήσεων (υφιστάμενων και νέων) & ειδικών μορφών επιχειρηματικότητας.

Μέσω της στρατηγικής έξυπνης εξειδίκευσης έχουν αναδειχθεί συγκεκριμένοι τομείς της οικονομίας στους οποίους η Περιφέρεια είτε παρουσιάζει ιδιαίτερη δυναμική (π.χ. τουρισμός) ή μπορούν να αποτελέσουν πυρήνες δυναμικής ανάπτυξης και εξαγωγών (πχ. μικροηλεκτρονική και υλικά).

Γι’ αυτό θα υπάρξει ενίσχυση σε κλάδους της οικονομίας οι οποίοι αποτελούν προτεραιότητα για την Περιφέρεια, έτσι ώστε να επιτευχθεί αφενός η αύξηση της ανταγωνιστικότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και αφετέρου η οικονομική διαφοροποίηση της περιφερειακής οικονομίας η οποία θα είναι προσανατολισμένη στις τεχνολογικές, τομεακές και διατομεακές περιοχές προτεραιότητας έξυπνης εξειδίκευσης της ΠΔΕ.

Οι δράσεις αυτές θα είναι συμπληρωματικές του εθνικού προγράμματος που περιλαμβάνονται δράσεις γενικότερης επιχειρηματικότητας αλλά και υψηλού προϋπολογισμού για επενδύσεις που αφορούν την έξυπνη εξειδίκευση( RIS3) της Περιφέρειας.

Συνεπώς, ο συγκεκριμένος τύπος δράσης περιλαμβάνει επιδοτήσεις για:

  • τη στήριξη ιδιαίτερα των καινοτόμων και δημιουργικών ΜΜΕ συναφών με τις περιοχές προτεραιότητας περιφερειακής έξυπνης εξειδίκευσης,
  • την στήριξη των υφιστάμενων ΜΜΕ,
  • τη δημιουργία θερμοκοιτίδων υψηλής προστιθέμενης αξίας και εξαγωγικού χαρακτήρα προϊόντων κ.α.

Η στήριξη δύναται να περιλαμβάνει κεφάλαια εκκίνησης ή αναβάθμισης της επιχείρησης για υποδομές και εξοπλισμό, που θα συμβάλλουν στην ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας.

 2. Υποστήριξη σε υπάρχοντα και νέα cluster επιχειρήσεων.

Για την εξυπηρέτηση του στόχου της ενίσχυσης των clusters θα έχουμε:

  • Την υποστήριξη cluster επιχειρήσεων (υφιστάμενα και νέα) ως προς την κάλυψη δαπανών για κτιριακή διαμόρφωση, αγορά εξοπλισμού (όπως συσκευαστήρια προϊόντων, όργανα ποιοτικού ελέγχου, λήψη συμβουλευτικών υπηρεσιών κλπ.).
  • Την αξιοποίηση του κτιριακού αποθέματος των Πόλεων της Περιφέρειας για τη δημιουργία ή/και επέκταση οργανωμένων επιχειρηματικών πάρκων ή θερμοκοιτίδες μικρομεσαίων επιχειρήσεων (υποστήριξη για κτιριακή διαμόρφωση, αγορά εξοπλισμού για τη λειτουργία του χώρου κλπ.).

Σημειώνεται ότι η συγκεκριμένη παρέμβαση μπορεί να αποτελέσει τμήμα Σχεδίου Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης που θα πραγματοποιηθεί στην ΠΔΕ με δικαιούχους Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις, Επιχειρηματικούς συνεργατισμούς (clusters) οποιασδήποτε μορφής (πχ. συμπράξεις, συνεταιρισμοί κλπ.)

3. Ενέργειες διεθνοποίησης και εξαγωγών των επιχειρήσεων.

Κύριο εμπόδιο ανάπτυξης των επιχειρήσεων, σε δυναμικούς τομείς της περιφερειακής οικονομίας, είναι η αδυναμία συστηματικής προώθησης των προϊόντων τους.

Με την στήριξη του νέου ΠΕΠ αναμένεται να επιτευχθεί αύξηση των εξαγωγών των τοπικών επιχειρήσεων στη διεθνή αγορά στους τομείς όπου παρουσιάζει πλεονέκτημα (τουρισμός, πολιτισμός, υδατοκαλλιέργειες κλπ).

Βάσει των ανωτέρω στον εν λόγω τύπο δράσης περιλαμβάνονται ενέργειες όπως:

  • συμμετοχή σε εκθέσεις και επιχειρηματικές αποστολές και b2b συναντήσεις σε αγορές στόχους,
  • ανάπτυξη εξαγωγικών σχεδίων μάρκετινγκ, τυποποίησης προϊόντων & προϊόντων αριστείας,
  • ανάπτυξη κοινών δράσεων ομάδων εξαγωγικών επιχειρήσεων,
  • προβολή – προώθηση εξαγωγών τοπικών προϊόντων,
  • λοιπές δράσεις εξωστρέφειας επιχειρήσεων (mento-ring, export marketing tools),
  • πιστοποίηση προϊόντων και υπηρεσιών κ.ά.

4. Επενδύσεις για ενεργειακή αναβάθμιση επιχειρήσεων.

Στο πλαίσιο αυτό πρόκειται να υποστηριχθούν επιχειρήσεις για την ενσωμάτωση ΑΠΕ και ειδικών παρεμβάσεων με στόχο την εξοικονόμηση ενέργειας από στην παραγωγική τους διαδικασία.

Η δράση αυτή θα είναι κυρίως συνδυαστική με άλλες επενδύσεις των επιχειρήσεων με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας ή την υποκατάσταση της σημερινής κατανάλωσης με ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές.

5. Προγράμματα για τη δημιουργία νέων (start up) και καινοτόμων επιχειρήσεων της Περιφερειακής Έξυπνης Εξειδίκευσης.

Το ΠΕΠ θα προσπαθήσει, με την προτεινόμενη δράση, να ενισχυθούν οι άνεργοι της Περιφέρειας που επιθυμούν να ξεκινήσουν μια επιχειρηματική προσπάθεια και αφετέρου να υποστηριχθούν και να ενισχυθούν οι τομείς αιχμής της περιφερειακής οικονομίας.

Στο πλαίσιο του έργου αυτού και για την ενίσχυση των νέων με υψηλά προσόντα που θέλουν να ιδρύσουν επιχειρήσεις που θα αξιοποιούν τις δεξιότητές τους και θα είναι ενταγμένες στους κλάδους υψηλής προτεραιότητας για την περιφέρεια θα δίνονται συνδυαστικά κεφαλαία εκκίνησης επιχειρήσεων σε ανέργους (start up) και παροχή συμβουλευτικής υποστήριξης και καθοδήγησης των νέων εν δυνάμει επιχειρηματιών.

Οι επιχειρήσεις που πρόκειται να ιδρυθούν θα πρέπει να χαρακτηρίζονται από καινοτομία και να εμπίπτουν στους τομείς προτεραιότητας της περιφερειακής οικονομίας.

Στόχος αυτής της δράσης θα είναι οι άνεργοι και μόνο.

6 .Υποστήριξη εργαζομένων-επιχειρηματιών σε τομείς που περιλαμβάνονται στην περιφερειακή στρατηγική έξυπνης εξειδίκευσης.

Η αναδιάρθρωση και ο εκσυγχρονισμός των δυναμικών οικονομικών δραστηριοτήτων της ΠΔΕ καθώς και ο μετασχηματισμός της παραγωγής αξιοποιώντας σύγχρονες παραγωγικές μεθόδους μπορεί να γίνει με την μετατόπιση των επιχειρήσεων σε δραστηριότητες με μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία.

Αυτό αποτελεί σημαντική πρόκληση για την επίτευξη του στόχου της έξυπνης εξειδίκευσης της ΠΔΕ.

Για να βελτιωθούν οι ικανότητες των εργαζόμενων και επιχειρηματιών, στην προσπάθεια μετασχηματισμού των επιχειρήσεων, το ΠΕΠ, πρόκειται να τους υποστηρίξει ώστε να αυξήσουν την ικανότητα προσαρμογής τους στο νέο περιβάλλον με απώτερο στόχο την ενίσχυση της παραγωγικότητας αλλά και της εξωστρέφειας των επιχειρήσεων, την αύξηση της ανταγωνιστικότητάς τους αλλά και της δημιουργίας βιώσιμων θέσεων εργασίας.

Ενδεικτικά θα πραγματοποιηθούν:

  • Προγράμματα ανάπτυξης δεξιοτήτων των επιχειρηματιών που δραστηριοποιούνται σε τομείς της περιφερειακής οικονομίας με συγκριτικό πλεονέκτημα: τα προγράμματα αυτά δύναται να περιλαμβάνουν ενέργειες όπως συμβουλευτική, κατάρτιση, δικτύωση, κλπ.
  • Προγράμματα ανάπτυξης δεξιοτήτων των εργαζομένων σε επιχειρήσεις της περιφερειακής οικονομίας με συγκριτικό πλεονέκτημα. Τα προγράμματα αυτά δύναται να περιλαμβάνουν ενέργειες όπως συμβουλευτική, κατάρτιση, επιμόρφωση.
  • Προγράμματα ανάπτυξης επιχειρήσεων σε τομείς αιχμής της περιφερειακής οικονομίας, τα οποία δύναται να περιλαμβάνουν επιχειρηματικές συμβουλές, διαμόρφωση επιχειρηματικών πλάνων ανάπτυξης των επιχειρήσεων κλπ.

 7. Προγράμματα δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας για ανέργους με έμφαση σε αυτούς με υψηλά τυπικά προσόντα.

Ο συγκεκριμένος τύπος δράσης περιλαμβάνει την επιχορήγηση επιχειρήσεων του ιδιωτικού τομέα της οικονομίας για την πρόσληψη ανέργων με έμφαση στους ανέργους με υψηλά προσόντα.

8. Προώθηση της κοινωνικής οικονομίας και των κοινωνικών επιχειρήσεων σε τοπικό επίπεδο.

Το ΠΕΠ θα επιδιώξει την αξιοποίηση της κοινωνικής επιχειρηματικότητας για την ένταξη των ευαίσθητων κοινωνικά ομάδων στην αγορά εργασίας με την δημιουργία θέσεων εργασίας, μέσω κοινωνικών επιχειρήσεων, με έμφαση στα άτομα τα οποία ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες πληθυσμού και την υποστήριξη των κοινωνικών επιχειρήσεων αλλά και γενικότερα της κοινωνικής οικονομίας.

Στο πλαίσιο της παρούσας επενδυτικής προτεραιότητας πρόκειται να πραγματοποιηθούν οι παρακάτω βασικοί τύποι δράσεων που υποστηρίζουν τον ειδικό στόχο που είναι η αξιοποίηση του τρίτου τομέα της οικονομίας για την κοινωνική ένταξη και την προώθηση στην απασχόληση των ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού.

Ειδικότερα στο πλαίσιο του παραπάνω έργου περιλαμβάνεται:

  • Η ανάπτυξη επιχειρήσεων κοινωνικής οικονομίας (start ups κοινωνικών επιχειρήσεων),
  • Η ανάπτυξη θερμοκοιτίδων για την κοινωνική οικονομία,
  • Η στήριξη για ανάπτυξη καινοτομίας – συστάδες επιχειρήσεων (clusters),
  • Η ανάπτυξη-λειτουργία περιφερειακών κόμβων-μηχανισμών κοινωνικής επιχειρηματικότητας και καινοτομίας και
  • Δράσεις δικτύωσης επιχειρήσεων Κοινωνικής Οικονομίας.

Οι ομάδες στόχοι που η περιφέρεια θέλει να ενισχυθούν είναι οι Ευπαθείς Κοινωνικά Ομάδες.

9. Ενδυνάμωση Κοινωνικών Συνεταιρισμών Περιορισμένης Ευθύνης για άτομα με ψυχικές διαταραχές.

Στόχος της συγκεκριμένης δράσης είναι η επαγγελματική αποκατάσταση των ληπτών υπηρεσιών ψυχικής υγείας της ΠΔΕ και η πλήρης κοινωνική ένταξή τους.

Για την επίτευξη του παραπάνω στόχου προβλέπεται:

  •  Ανάπτυξη νέων παραγωγικών δραστηριοτήτων σε υπάρχοντες ΚΟΙΣΠΕ και δημιουργία νέων.
  • Ανάπτυξη εναλλακτικών τρόπων απασχόλησης και επαγγελματικής αποκατάστασης Ληπτών Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας.

Ομάδες – στόχοι θα είναι τα άτομα με ψυχικές διαταραχές.

ΙΙ. Ενίσχυση έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και καινοτομίας

Στόχος είναι να ενισχυθούν οι σημερινοί και νέοι φορείς έρευνας και καινοτομίας για τη δημιουργία και επέκταση των υποδομών έρευνας και καινοτομίας (Ε&Κ) με εστίαση όμως σε αντικείμενα που άπτονται των περιοχών προτεραιότητας της περιφερειακής έξυπνης εξειδίκευσης (π.χ Μικροηλεκτρονική, Νανοεπιστήμες & Νανοτεχνολογία κ.ά.).

Αυτό θα συμβεί με την ενίσχυση εξοπλισμού εργαστηρίων Πανεπιστημίων και Ερευνητικών Κέντρων εφαρμοσμένης έρευνας για την υποστήριξη ερευνητικών δραστηριοτήτων στις περιοχές έξυπνης εξειδίκευσης της Περιφέρειας, την δικτύωση με κέντρα αριστείας εκτός περιφέρειας (π.χ. κινητικότητα ερευνητών, ενίσχυση κοινής έρευνας σε τομείς αιχμής κλπ).

Στην ίδια κατεύθυνση θα ενισχυθούν οι υποδομές έρευνας και καινοτομίας σε επιχειρήσεις και συνεργατικούς σχηματισμούς τους (clusters).

III. Ενίσχυση σχεδίων έρευνας ανάπτυξης & καινοτομίας σε τομείς έξυπνης εξειδίκευσης

Η ενίσχυση σχεδίων έρευνας ανάπτυξης & καινοτομίας στους τομείς προτεραιότητας της RIS3 για την ΠΔΕ περιλαμβάνει την προώθηση καινοτόμων σχεδίων έρευνας ανάπτυξης και καινοτομίας στον τομέα της μεταποίησης, τυποποίησης προϊόντων σε τομείς προτεραιότητας της RIS3.

Ιδιαίτερη βαρύτητα θα δοθεί στο κομμάτι της διασύνδεσης των επιχειρήσεων με τους τοπικούς και άλλους φορείς έρευνας και καινοτομίας με στόχο την ενθάρρυνση, διάδοση και υιοθέτηση νέων τεχνολογιών, ειδικότερα των βασικών τεχνολογιών γενικής εφαρμογής.

Μέσω των επιδοτήσεων των συνεργασιών επιχειρήσεων με φορείς έρευνας, της εκπαίδευσης, της μεταφοράς τεχνολογίας, της εφαρμοσμένης έρευνας, της τεχνολογικής ανάπτυξης και εγκαταστάσεων επίδειξης θα βοηθηθούν οι επιχειρήσεις να αναπτύξουν πιο καινοτόμα προϊόντα, διαδικασίες και να διαφοροποιηθεί η περιφερειακή οικονομία με δραστηριότητες υψηλού αναπτυξιακού δυναμικού.

 IV. Προώθηση διεθνικών ερευνητικών έργων για ΜΜΕ

Στόχος είναι η ενίσχυση τοπικών επιχειρήσεων για διεθνικά ή πολυεθνικά ερευνητικά έργα σε τομείς του προγράμματος «Ορίζοντας 2020», που εντάσσονται στο πλαίσιο ευρωπαϊκών δικτύων ERA-NET στα οποία συμμετέχει η ΠΔΕ κ.ά.

Επίσης την ενίσχυση συμπληρωματικών δράσεων για τη συνεργασία με επιχειρήσεις της περιφέρειας ώστε να προκύπτουν προϊόντα και υπηρεσίες από την εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων και καινοτομιών του προγράμματος Ορίζον 2020, την ανάπτυξη συνεργασιών και συνεργατικών δράσεων, την υποστήριξη διεθνούς δικτύωσης επιχειρήσεων της Περιφέρειας, ιδίως ΜΜΕ, με επιχειρήσεις και ερευνητικά κέντρα του εξωτερικού.

V. Ανάπτυξη ηλεκτρονικών υποδομών και υπηρεσιών

Θα υπάρξει σημαντική επιδότηση επιχειρήσεων για την αξιοποίηση των Τεχνολογιών Πληροφορικής Επικοινωνιών (ΤΠΕ) με στόχο την προώθηση προϊόντων και υπηρεσιών τους κυρίως στους δυναμικούς παραγωγικούς τομείς της περιφερειακής οικονομίας σύμφωνα και με τις αρχές του Ανοικτού Λογισμικού (πολιτισμός τουρισμός, αγροτική οικονομία κλπ.).

Η δράση αυτή θα περιλαμβάνει τη δημιουργία ηλεκτρονικών εφαρμογών για την προώθηση και αξιοποίηση του τουριστικού, πολιτιστικού και αγροτικού προϊόντος, ανάπτυξη διαδικτυακών προγραμμάτων εκπαίδευσης προώθησης των αρχών της βιώσιμης ανάπτυξης, ενίσχυση της χρήσης του Ανοικτού Λογισμικού σε τοπικό επίπεδο κ.ά.

Τμήμα αυτής της δράσης θα περιλαμβάνει έργα και δράσεις παροχής ψηφιακών υπηρεσιών θα αποτελέσει μέρος του Σχεδίου Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης, που θα υλοποιηθεί στο πλαίσιο του συνολικού προγράμματος της περιφέρειας.

Πέραν των παραπάνω δράσεων το ΠΕΠ καλύπτει και το σύνολο των τομέων της οικονομίας που όμως για το δικό μας άρθρο δεν κρίθηκε σκόπιμο να επεκταθούμε.

Παράλληλα η Περιφέρεια θα λάβει, για πρώτη φορά, σημαντικά κονδύλια και από άλλα προγράμματα κυρίως της Αγροτικής Ανάπτυξης που θα ενισχύσουν σημαντικά και τον τομέα αυτό.

 * Το παραπάνω κείμενο είναι του κ. Aθανάσιου Κατή, Συμβούλου Επιχειρήσεων.

Leave A Reply