Διαχείριση Αστικών Απορριμμάτων στην Πάτρα και στην Αχαΐα

0

Το ΤΕΕ πραγματοποιεί και σύντομα ολοκληρώνει μελέτη για την αποτίμηση της υφιστάμενης κατάστασης ως προς τη διαχείριση των αστικών απορριμμάτων στην Αχαΐα. Μέσα από αυτή τη μελέτη φιλοδοξούμε να συμβάλουμε γόνιμα και δημιουργικά στην αναθεώρηση του Περιφερειακού Σχεδιασμού Διαχείρισης Αστικών Απορριμμάτων, λαμβάνοντας υπόψη και τις κατευθύνσεις του υπό αναθεώρηση Εθνικού Σχεδιασμού.

Εστιάζοντας στην Πάτρα που κατέχει το συντριπτικό ποσοστό παραγωγής απορριμμάτων στην Αχαΐα, από τη μελέτη του ΤΕΕ προκύπτει ότι υπό αρκετές προϋποθέσεις ο ΧΥΤΑ της Ξερόλακκας μπορεί να παρατείνει το χρόνο ζωής του για 1+3 χρόνια (1 χρόνο εάν κατασκευασθεί το τοιχίο αντιστήριξης και άλλα τρία εάν γίνει επέκταση του χώρου εναπόθεσης). Η παράταση του χρόνου ζωής του ΧΥΤΑ Ξερόλακκας είναι επιχειρησιακά αναπόφευκτη και πρέπει να γίνει με την εγρήγορση και την εκδήλωση σαφούς πολιτικής βούλησης από όλες τις εμπλεκόμενες αρχές, ώστε να διασφαλιστεί ότι θα γίνει με τον σεβασμό του περιβάλλοντος αλλά και την άρση του αδιεξόδου που είναι πολύ κοντά. Σε όλα τα παραπάνω είναι απολύτως απαραίτητο να ληφθούν υπόψη ζητήματα όπως το όριο αντοχής του πλακοσκεπούς αγωγού αλλά και του συστήματος συλλογής του βιοαερίου που έχει εγκλωβιστεί για χρόνια όπως και του συστήματος αποχέτευσης του ΧΥΤΑ.

Όλα τα παραπάνω πρέπει να συνοδευτούν από την κατάλληλη Μελέτη Αποκατάστασης της Υφιστάμενης Υποδομής αλλά την ενεργοποίηση της Επιτροπής Παρακολούθησης Λειτουργίας του ΧΥΤΑ Ξερόλακκας η οποία συστάθηκε στα χαρτιά το 2010 και δε λειτούργησε ποτέ. Η σκοπιμότητα της προσέγγισης για τον επιχειρησιακό ρόλο της Ξερόλακκας έχει καταδειχθεί το ΤΕΕ/ΤΔΕ από το 2010 αν και, δυστυχώς, τότε το αυτοδιοικητικό προσωπικό της περιοχής δεν ήταν έτοιμο να ακούσει τον Τεχνικό κόσμο. Αρκεί να αναφέρουμε ότι ακόμη και σήμερα το υπόλοιπο της χωρητικότητας του ΧΥΤΑ Φλόκα είναι περίπου 267,000 m3 γεγονός το οποίο σημαίνει ότι εάν τεχνικά υπήρχαν σήμερα οι προϋποθέσεις (ΣΜΑ, οδοποιία, στόλος οχημάτων) για τη μεταφορά των απορριμμάτων της Πάτρας στο ΧΥΤΑ Φλόκα και λαμβάνοντας υπόψη και την ετήσια απόθεση από όλους τους άλλους Δήμους σε δύο χρόνια θα γυρνάγαμε στο απόλυτο μηδέν.

Παράλληλα, οι πολίτες οφείλουν δράσουν και να ενημερωθούν. Η διαχείριση των απορριμμάτων δεν είναι κάτι που δεν τους αφορά και σίγουρα όσο πιστεύουμε ότι όλα τα προβλήματα λύνονται μόνο από άλλους τότε σίγουρα δεν θα μπορέσουμε να οδηγηθούμε σε έναν ορθολογικό σχεδιασμό. Σε αυτήν την κατεύθυνση, το ΤΕΕ/ΤΔΕ καλεί τη Δημοτική Αρχή σε κοινό σχεδιασμό και δράση για την ευαισθητοποίηση των πολιτών με ειδική στόχευση σε σχολεία, οργανωμένους χώρους παραγωγής ανακυκλώσιμων και οργανικών αλλά και με την παραγωγή ειδικών φυλλαδίων σχετικών με τη διαλογή στην πηγή. Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία οφείλει να γίνει άμεσα και παράλληλα με την ευρύτερη δράση της διάθεσης οικιακών κομποστοποιητών αλλά και με την εκκίνηση δράσεων που θα στοχεύουν στην ξεχωριστή συλλογή ηλεκτρονικών συσκευών και αποβλήτων. Οι παραπάνω δράσεις στοχεύουν στην αύξηση της αποτελεσματικότητας της ανακύκλωσης και της διαλογής στη πηγή με διάθεση κινήτρων (δημοτικά τέλη, απευθείας εκμετάλλευση εσόδων ανακύκλωσης κλπ) σε σχολεία και εκπαιδευτικά ιδρύματα αλλά και σε χώρους μαζικής εστίασης και παραγωγής οργανικών (λαϊκές αγορές κλπ). Σίγουρα, θα χρειαστεί και επαναδιαπραγμάτευση της σύμβασης ανακύκλωσης αλλά και η ενθάρρυνση λειτουργίας κοινωνικών συλλογικοτήτων σε συνεργασία με το Δήμο.

Τέλος, ο Δήμος οφείλει άμεσα να προχωρήσει σε αποκεντρωμένα δίκτυα κομποστοποιητών για οικισμούς μεσαίας δυναμικότητας (2500 κάτοικοι) με αντίστοιχες υποδομές αλλά και να προχωρήσει στην προμήθεια μπλε και καφέ κάδων αλλά και ξεχωριστών συστημάτων διαλογής ανακυκλώσιμων υλικών. Η παραπάνω πολιτική οφείλει να αναπτυχθεί και στους υπόλοιπους Δήμους της ΠΔΕ.

Ως προς το Μεσοπρόθεσμο Σχεδιασμό το ΤΕΕ/ΤΔΕ έχει καταλήξει στις εξής προτάσεις:

  • Χωροθέτηση Κεντρικής Μονάδας Διαχείρισης στη ΒΙΠΕ Πατρών (πολύ καλύτερη Κεντροβαρικότητα ως προς την Πάτρα που είναι ο μεγάλος παραγωγός, καλύτερο οδικό δίκτυο, ευκολία έγκρισης περιβαλλοντικών όρων κλπ). Η συγκεκριμένη επιλογή θα δώσει πολύ μεγαλύτερα ποσοστά ευελιξίας και στη διαχείριση των ΧΥΤΥ της περιοχής.

Συνοψίζοντας, πιστεύουμε ακράδαντα ότι η Διαχείριση των Απορριμμάτων

  • ΔΕΝ πρέπει να γίνει με τη λογική της μετάθεσης του προβλήματος στους «επόμενους»
  • Πρέπει να γίνει μέσω ενός συνολικού σχεδιασμού και με την ενεργοποίηση των πολιτών.

Ο χρόνος λήψης αποφάσεων και ανάληψης δράσεων δεν είναι ουδέτερος.

* Το παραπάνω κείμενο ήταν η βασική εισήγηση του προέδρου του ΤΕΕ/ΤΔΕ Αθανάσιου Γιανναδάκη στο πρόσφατο αναπτυξιακό συνέδριο της εφημερίδας «Πελοπόννησος».

 

Εθνικό σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων και οι θέσεις του CISD

Έληξε στις 12 Ιουνίου η Δημόσια Διαβούλευση για την αναθεώρηση του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) *. Όπως δήλωσε ο Αναπληρωτής Παραγωγικής Ανασυγκρότησης Περιβάλλοντος και Ενεργείας
Γιάννης Τσιρώνης το Υπουργείο έχει συγκεντρώσει, και επεξεργάζεται όλες τις παρατηρήσεις και τις προτάσεις που καταγράφηκαν προκειμένου να διαμορφώσει την τελικό Σχέδιο. Σχετικά με το διάλογο που αναπτύχθηκε καταγράφουμε ορισμένες ενδιαφέρουσες θέσεις του CISD (Παρατηρητήριο Πολιτών για Αειφόρο Ανάπτυξη) που ενδιαφέρουν γενικότερα:

  • Η Ελληνική Πολιτεία, μετά από δεκαετίες συνειδητής αβελτηρίας στο κρίσιμο ζήτημα των αποβλήτων προτείνει έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό που προχωρά αποφασιστικά στην επίτευξη των ευρωπαϊκών και εθνικών στόχων ανακύκλωσης με σοβαρή, συντεταγμένη και τεκμηριωμένη επιχειρησιακή διαχείριση.
  • Tο νέο Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ)  προάγει τη μετάβαση προς μια κυκλική οικονομία και θέτει τις βάσεις για μια κοινωνία μηδενικών αποβλήτων, με άξονες προτεραιότητας την αποκέντρωση των δραστηριοτήτων σε επίπεδο Δήμου, τη διαλογή στην πηγή, την ποιοτική και ποσοτική ενίσχυση της ανακύκλωσης, τη μικρή κλίμακα των μονάδων επεξεργασίας και ανάκτησης, την ενθάρρυνση της κοινωνικής συμμετοχής, την αναβάθμιση του ρόλου των Δήμων και πάνω από όλα τη θεσμική κατοχύρωση του δημόσιου χαρακτήρα της διαχείρισης των αποβλήτων.
  • Αποτυπώνει βασικούς στόχους και δεσμεύσεις που έχουν, κατά περιόδους, κατατεθεί από επιστημονικούς, κοινωνικούς φορείς και ΜΚΟ παίρνοντας καθοριστικές αποστάσεις  από την αντίληψη που κυριάρχησε σε πολλές περιφέρειες της χώρας για τη δημιουργία συγκεντρωτικών μονάδων διαχείρισης σύμμεικτων αστικών αποβλήτων.
  • Εισάγει μια στρατηγική που εμφορείται από τις αρχές της Αειφόρου Ανάπτυξης, στηρίζεται σε πολιτικές και εργαλεία που λαμβάνουν αντικειμενικά υπόψη την ισόρροπη αξιολόγηση των επιπτώσεων στην Οικονομία, την Κοινωνία και το Περιβάλλον.
  • Ανατρέπει καταστημένες παρωχημένες νοοτροπίες και πρακτικές που οδήγησαν σε υψηλά ποσοστά ταφής και ανεξέλεγκτης διάθεσης των απορριμμάτων, σε υψηλά πρόστιμα για τους ενεργούς ΧΑΔΑ, σε χαμηλά ποσοστά ανακύκλωσης και σε ακόμη μικρότερα ποσοστά κομποστοποίησης οργανικών αποβλήτων, σε περιβαλλοντική υποβάθμιση και διακινδύνευση της δημόσιας υγείας, σε σπατάλη και αδιαφάνεια των διατεθέντων εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων στον τομέα, αλλά και σε πελατειακές σχέσεις-διαφθορά.
  • Ανατρέπει τη λογική των «εγγυημένων» ποσοτήτων και της υπερδιαστασιολόγησης των μονάδων επεξεργασίας με δίκαιη κατανομή του επιχειρηματικού ρίσκου.
  • Προάγει τη διαφάνεια, τον έλεγχο και τη συστηματική παρακολούθηση της ορθής λειτουργίας των νομίμως υφιστάμενων συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης αποβλήτων, με την άμεση  δημιουργία Ηλεκτρονικού Μητρώου Αποβλήτων.

Το CISD εκτιμά ότι το νέο ΕΣΔΑ αποτελεί μοναδική ευκαιρία για την περαιτέρω αποσαφήνιση κρίσιμων ζητημάτων με εισαγωγή κατάλληλων ρυθμίσεων (εργαλεία και συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης), ώστε να αποτελέσει επιχειρησιακό οδηγό για την επόμενη δεκαετία.

* Για να δείτε ολόκληρο το κείμενο του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων  μπορείτε να πατήσετε εδώ.

Leave A Reply