Αρνητικές αλλαγές για μεταλλαγμένα στην Ε.Ε.

0

PETTASΑρνητικές αλλαγές στο πολυετές μορατόριουμ των γενετικά τροποποιημένων τροφίμων σε επίπεδο ΕΕ. αποτελεί η έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη διάθεση στην ευρωπαϊκή αγορά 19 γενετικά τροποποιημένων τροφίμων και ή ζωοτροφών

Στις 24 Απριλίου 2015 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε την διάθεση στην ευρωπαϊκή αγορά 19 γενετικά τροποποιημένων τροφίμων και ή ζωοτροφών. Τα 10 εξ αυτών αποτελούν νέες εγκρίσεις, τα 7 ανανεώσεις υφιστάμενων εγκρίσεων και τα υπόλοιπα 2 άνθη (δηλ. δεν αφορούν τροφή/ζωοτροφή). Οι εν λόγω εγκρίσεις προστίθενται στον υπάρχοντα κατάλογο των 58 γενετικώς τροποποιημένων τροφίμων και ζωοτροφών που κυκλοφορούν στην ΕΕ και καλύπτουν τον αραβόσιτο, το βαμβάκι, την σόγια, την ελαιοκράμβη και το σακχαρότευτλο. Η πλειοψηφία αυτών προέρχεται από γενετικά τροποποιημένες καλλιέργειες προκειμένου να είναι ανεκτικές σε συγκεκριμένα ζιζανιοκτόνα. Καθώς οι ανεκτικές σε ζιζανιοκτόνα ΓΤ καλλιέργειες οδηγούν σε αύξηση στη χρήση ζιζανιοκτόνων, καμία ανεκτική σε ζιζανιοκτόνο ΓΤ καλλιέργεια δεν έπρεπε να εγκριθεί για καλλιέργεια στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με την Επιτροπή, γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα ή γενετικά τροποποιημένες ζωοτροφές λαμβάνουν έγκριση για διάθεση στην αγορά μόνον, αφού έχει διαπιστωθεί η ασφάλειά τους, σύμφωνα με τα υψηλότερα πρότυπα που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων. Ωστόσο, είναι αλήθεια ότι η έγκριση των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών γίνεται, χωρίς την προηγούμενη ενδελεχή και ανεξάρτητη επιστημονική έρευνα για την ασφάλειά τους. Όλες οι μελέτες ασφάλειας των προϊόντων αυτών γίνονται από τις ίδιες τις εταιρίες παραγωγής και εμπορίας των εν λόγω προϊόντων ενώ η Αρχή εξετάζει απλώς τον φάκελο με τα αποτελέσματα των μελετών.

Λίγο νωρίτερα, στις 22 Απριλίου 2015, η Επιτροπή πρότεινε την αναθεώρηση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων για την έγκριση των γενετικώς τροποποιημένων οργανισμών (ΓΤΟ) που χρησιμοποιούνται στα τρόφιμα και στις ζωοτροφές. Σύμφωνα με την αναθεώρηση, όταν ένας ΓΤΟ εγκρίνεται για χρήση ως τρόφιμο ή ζωοτροφή στην Ευρώπη, τα κράτη μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να αποφασίζουν σχετικά με το αν θα επιτρέψουν ή όχι τη χρήση του συγκεκριμένου ΓΤΟ στην τροφική αλυσίδα τους.

Όπως υποστηρίζει η Επιτροπή, η αναθεώρηση επιτρέπει στις εθνικές κυβερνήσεις να έχουν καλύτερο έλεγχο στην κατανάλωση εγκεκριμένων από την ΕΕ ΓΤΟ από τα ζώα (ζωοτροφές) ή από τον άνθρωπο (τρόφιμα)». Ως αποτέλεσμα αυτής της αναθεώρησης, η Επιτροπή υποστηρίζει ότι παρέχει στα κράτη μέλη μεγαλύτερη ελευθερία να περιορίζουν ή να απαγορεύουν τη χρήση εγκεκριμένων από την ΕΕ ΓΤΟ στα τρόφιμα και στις ζωοτροφές στην επικράτειά τους.

Όμως, προκειμένου να επιτρέπεται στα κράτη μέλη να θεσπίζουν μέτρα εξαίρεσης περί περιορισμού ή απαγόρευσης των εισαγωγών στα ΓΤΟ τρόφιμα ή ζωοτροφές, που έχουν εγκριθεί σε επίπεδο ΕΕ, θα πρέπει να αποδεικνύουν ότι αυτά είναι συμβατά με τη νομοθεσία της ΕΕ και τις αρχές της αναλογικότητας και της απαγόρευσης των διακρίσεων μεταξύ εθνικών και μη εθνικών προϊόντων. Ωστόσο, δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιούν αιτιολογήσεις που έρχονται σε σύγκρουση με την εκτίμηση επικινδυνότητας για την υγεία του ανθρώπου και των ζώων και για το περιβάλλον, γιατί αυτή διενεργείται ενιαία για την Ευρώπη από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων και σε αυτή βασίζεται η έγκριση της Επιτροπής.

Επιπρόσθετα, τα μέτρα που θεσπίζουν τα κράτη μέλη πρέπει να είναι συμβατά με την εσωτερική αγορά, ιδίως με τις διατάξεις που απαγορεύουν τους ποσοτικούς περιορισμούς της ελεύθερης κυκλοφορίας των εμπορευμάτων. Επομένως, τα κράτη μέλη θα πρέπει να δικαιολογούν τα μέτρα που λαμβάνουν με την έννοια των επιτακτικών λόγων δημόσιου συμφέροντος. Επιπλέον, τα προβλεπόμενα μέτρα θα πρέπει να είναι συμβατά με τις αρχές της αναλογικότητας και της απαγόρευσης των διακρίσεων μεταξύ εθνικών και μη εθνικών προϊόντων. Γενικότερα, τα μέτρα των κρατών μελών θα πρέπει να είναι σύμφωνα και με τις διεθνείς υποχρεώσεις της ΕΕ – αναπόσπαστο τμήμα των οποίων είναι οι υποχρεώσεις της ΕΕ στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου.

Με αυτά τα εμπόδια στα μέτρα εξαίρεσης, δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία ότι αδυνατίζει το πολυετές μορατόριουμ που είχε επιβληθεί στην Ευρώπη και που είχε επιτευχθεί υπό την πίεση των πολιτών με την ενιαία αρνητική στάση της Ευρώπης ενάντια στα γενετικώς τροποποιημένα.

* Ο κ. Νίκος Πέττας είναι Γεωπόνος, MBA/MSC, Μέλος Δ.Ε. ΓΕΩΤ.Ε.Ε.

Leave A Reply